باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - محققان با تجزیه و تحلیل داده‌های نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه ایالات متحده (NHANES) بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ دریافتند که هر ۱۰۰ گرم افزایش در مصرف روزانه قند، حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنس، سیگار کشیدن، فعالیت بدنی و سایر بیماری‌های مزمن، با ۴۱ درصد افزایش خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا همراه است.

این مطالعه که در مجله Scientific Reports منتشر شده است، شامل داده‌هایی از ۸۹۷۵ شرکت‌کننده بزرگسال، به استثنای افراد زیر ۲۰ سال، زنان باردار و افرادی که داده‌های ناقصی داشتند، بود.

محققان برای تعیین اینکه آیا آنها سنگ کیسه صفرا دارند یا خیر، به اطلاعات خوداظهاری شرکت‌کنندگان تکیه کردند و میزان مصرف قند روزانه آنها را با استفاده از دو پرسشنامه یادآوری غذای ۲۴ ساعته جداگانه تخمین زدند.

این مطالعه نشان داد که تقریباً ۱۱.۴ درصد از شرکت‌کنندگان گزارش داده‌اند که سنگ کیسه صفرا دارند. در مقایسه با افراد بدون سنگ کیسه صفرا، افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا معمولاً مسن‌تر، دارای درآمد کمتر، بیشتر احتمال داشت که از نظر جسمی غیرفعال، چاق یا سیگاری باشند و از بیماری‌های مزمن بیشتری رنج می‌بردند. زنان اکثریت شرکت‌کنندگان (۵۳ ٪) را تشکیل می‌دادند و میزان بروز آن در بین کسانی که عموماً کالری کمتری مصرف می‌کردند، بیشتر بود.

هنگامی که شرکت‌کنندگان بر اساس میزان مصرف قند به چهار گروه تقسیم شدند، گروهی که بیشترین مصرف را داشتند، در مقایسه با گروهی که کمترین مصرف را داشتند، ۸۲ ٪ بیشتر در معرض خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا بودند. گروه سوم ۳۷ ٪ خطر ابتلا داشت. تجزیه و تحلیل همچنین نشان داد که با افزایش مصرف قند به تقریباً ۱۵۰ گرم در روز، خطر به شدت افزایش می‌یابد و سپس پس از آن کمی تثبیت می‌شود.

محققان توضیح می‌دهند که مصرف زیاد قند ممکن است از طریق چندین مکانیسم بیولوژیکی باعث تشکیل سنگ کیسه صفرا شود:

اول، قند سطح گلوکز و انسولین خون را افزایش می‌دهد که تولید کلسترول توسط کبد و دفع آن در صفرا را افزایش می‌دهد و منجر به اشباع بیش از حد کلسترول صفرا می‌شود.

دوم: رژیم‌های غذایی پرقند می‌توانند منجر به مقاومت به انسولین و چاقی احشایی شوند که باعث کاهش تحرک کیسه صفرا و رکود صفرا می‌شود.

علاوه بر این، مصرف بیش از حد قند می‌تواند استرس اکسیداتیو و التهاب خفیف را تحریک کند، عملکرد کیسه صفرا را مختل کند و تشکیل کریستال کلسترول را تسریع کند.

همچنین می‌تواند تعادل باکتریایی در روده و یکپارچگی دیواره روده را مختل کند و به طور غیرمستقیم در تشکیل سنگ کیسه صفرا نقش داشته باشد.

محققان از تکنیک‌های پیشرفته یادگیری ماشین برای بهبود دقت پیش‌بینی خطر استفاده کردند. آنها مدلی را بر اساس فناوری XGBoost توسعه دادند که در مجموعه داده‌های آزمایشی به میزان دقت بالای ۸۹.۶٪ دست یافت.

تجزیه و تحلیل نشان داد که مصرف قند از نظر تأثیر بر خطر، پس از سن، جنس، شاخص توده بدنی و سایر عوامل، در رتبه ششم قرار دارد.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که رژیم غذایی - به ویژه مصرف قند - یک عامل خطر قابل اصلاح است، به این معنی که می‌توان آن را کنترل و تغییر داد. بنابراین، کاهش مصرف قند، یک رویکرد پیشگیرانه بالقوه در برابر سنگ کیسه صفرا را نشان می‌دهد. اجرای این تغییرات نسبتاً ساده است، می‌تواند در سطح جمعیت اعمال شود و برای عموم مردم قابل دسترسی است.

این تغییرات همچنین می‌توانند سلامت فرد را بهبود بخشند و در عین حال بار اقتصادی عوارض سنگ کیسه صفرا، مانند کوله سیستیت و پانکراتیت را که هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهند، کاهش دهند.

با وجود قدرت یافته‌ها، محققان برخی از محدودیت‌های مطالعه خود را تصدیق می‌کنند. اولاً، این مطالعه مقطعی است، به این معنی که رابطه را در یک نقطه زمانی واحد اندازه‌گیری می‌کند و بنابراین نمی‌تواند ثابت کند که قند علت مستقیم سنگ کیسه صفرا است (یعنی رابطه علی و معلولی را اثبات نمی‌کند). دوم، این مطالعه بر اساس اطلاعات گزارش‌شده توسط شرکت‌کنندگان در مورد سابقه سنگ کیسه صفرا و مصرف قند آنها انجام شده است که ممکن است منجر به برخی از اشتباهات در نتایج شود.

بنابراین، محققان خواستار مطالعات طولانی‌مدت بیشتر و تحقیقات بیشتر برای درک بهتر مکانیسم‌های بیولوژیکی و تأیید این همبستگی‌ها قبل از تبدیل آنها به توصیه‌های درمانی رسمی هستند.

منبع: روسیا الیوم