دغاغله از نغمههای کار تا عطر نان تنوری؛ جایی که تولید جریان دارد، اما توسعه متوقف مانده است
دغاغله روستایی که زنان و مردانش با تکیه بر دامداری، کشاورزی و صنایع غذایی سنتی، چرخ زندگی را میچرخانند، اما همچنان چشمانتظار توسعه زیرساختهایی هستند که بتواند این ظرفیتهای کمنظیر را به فرصتهای اقتصادی بزرگتر تبدیل کند.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - در دل نخلستانهای سرسبز بخش نیسان، جایی که صدای زنان با آواهای کهن عربی در هم میآمیزد و عطر نان تنوری و لبنیات محلی در کوچههای روستا میپیچد، «دغاغله» تصویری زنده از اقتصاد بومی و فرهنگ اصیل جنوب ایران را به نمایش گذاشته است.
دغاغله، یکی از روستاهای مرزی بخش نیسان شهرستان هویزه، از آن دست مناطقی است که هنوز میتوان در آن ردپای زندگی اصیل روستایی را بهوضوح مشاهده کرد. در این روستا، کار و زندگی با موسیقی بومی گره خورده است؛ زنانی که هنگام دوشیدن دام، تهیه دوغ، کره، ماست و پنیر یا پخت نان، اشعار و آواهای قدیمی عربی را زمزمه میکنند؛ نغمههایی که نسل به نسل منتقل شده و امروز به بخشی از هویت فرهنگی مردم منطقه تبدیل شده است.
یکی از بانوان دامدار روستا میگوید: «این آوازها برای از بین بردن خستگی کار است. مادران و مادربزرگهای ما همین ترانهها را میخواندند و ما هم آنها را حفظ کردهایم. بیشتر شعرها درباره عشق، دلتنگی، انتظار و زندگی مردم هور است.»
زنان؛ ستون اقتصاد خانواده
در دغاغله، زنان تنها خانهدار نیستند؛ آنها نقش مهمی در اقتصاد خانواده ایفا میکنند. از نگهداری گاو و گاومیش گرفته تا تولید انواع فرآوردههای لبنی، بخش عمدهای از درآمد بسیاری از خانوارها توسط بانوان تأمین میشود.
شیر، ماست، دوغ، پنیر، کشک، کره و روغن حیوانی، تنها بخشی از محصولاتی است که روزانه در خانههای این روستا تولید میشود. دامداران میگویند کیفیت بالای این محصولات به دلیل تغذیه طبیعی دامهاست؛ دامهایی که از سبزیجات، علوفه تازه و مراتع منطقه تغذیه میکنند.
به گفته اهالی، شیر گاو و بهویژه گاومیش این منطقه علاوه بر مصرف خانوار، به کارخانههای لبنی و بستنیسازی در شهرهای مختلف ارسال میشود و کیفیت بالای آن باعث شده محصولات تولیدشده از این شیر، از جمله بستنی و فرآوردههای لبنی، مشتریان فراوانی داشته باشد.
نانی که بوی مهربانی میدهد
پخت نان تنوری عربی، یکی دیگر از سنتهای ماندگار دغاغله است. زنان روستا هر روز با آرد گندم تولیدی خود، نان تازه میپزند؛ نانی که نهتنها زینتبخش سفره خانوادههاست، بلکه در فرهنگ مردم این منطقه، نمادی از سخاوت و مهماننوازی نیز به شمار میرود.
یکی از بانوان روستا میگوید: «ما نان را فقط برای خانواده نمیپزیم؛ اگر مهمانی برسد یا کسی نیاز داشته باشد، نان را هدیه میدهیم. فروش نان برای ما معنا ندارد؛ نان باید برکت سفره باشد.»
اربعین؛ وقتی هر خانه یک موکب میشود
مهماننوازی در دغاغله تنها یک شعار نیست. مردم این روستا میگویند با آغاز ایام محرم و اربعین، خانههایشان به موکب تبدیل میشود. زنان از روزها قبل مشغول پخت نان، تهیه غذا و آمادهسازی پذیرایی از زائران میشوند و بسیاری از محصولات تولیدی خود را بدون هیچ چشمداشتی در اختیار مهمانان قرار میدهند.
ظرفیتهای بزرگ؛ مشکلات قدیمی
با وجود ظرفیتهای فراوان در حوزه دامداری، کشاورزی، تولید محصولات ارگانیک و گردشگری روستایی، دغاغله همچنان با مشکلات زیرساختی روبهرو است.
مهمترین مطالبه مردم، بهسازی و تعریض جاده دسترسی به روستاست. اهالی میگویند این مسیر باریک و غیراستاندارد است و در مواقع اضطراری، عبور خودروهای امدادی و خدماترسان را با مشکل مواجه میکند.
کشاورزان نیز خواستار حمایت بیشتر در تأمین ادوات کشاورزی، ارائه تسهیلات مناسب و رفع موانع تولید هستند تا بتوانند فعالیت خود را توسعه دهند.
دغاغله ظرفیت تبدیل شدن به مقصد گردشگری را دارد
بخشدار نیسان که در این بازدید حضور داشت، با اشاره به ظرفیتهای طبیعی و فرهنگی روستای دغاغله، گفت: این روستا با برخورداری از نخلستانها، بافت سنتی، فرهنگ بومی، تولیدات کشاورزی و دامداری و مهماننوازی مردم، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مقاصد گردشگری روستایی استان خوزستان را دارد.
وی تأکید کرد: مطالبات مردم، بهویژه در حوزه بهسازی راه دسترسی و توسعه زیرساختها، با همکاری دستگاههای اجرایی و مسئولان استانی پیگیری خواهد شد.
روستایی سرسبز در دل گرمای خوزستان
برخلاف تصور بسیاری از مردم، دغاغله با وجود قرار گرفتن در جنوب خوزستان، از طبیعتی سرسبز و چشمنواز برخوردار است. نخلستانهای گسترده، باغچههای خانگی، سبزیجات معطر، رودخانه و مزارع کشاورزی، جلوهای متفاوت به این منطقه بخشیده است.
در بیشتر خانهها، خانوادهها انواع سبزیهای محلی، ریحان، نعناع، خیار و دیگر محصولات را برای مصرف روزانه کشت میکنند و بخشی از آن نیز خوراک دامها میشود؛ چرخهای طبیعی که کیفیت محصولات دامی را افزایش داده است.
دغاغله، تنها یک روستای مرزی نیست؛ روایت زندهای از ایرانِ کمتر دیدهشده است؛ جایی که زنان با دستانی آغشته به آرد و شیر، اقتصاد خانواده را میسازند، مردان با کشاورزی و دامداری تولید را زنده نگه میدارند و آواهای کهن، هنوز در کوچههای روستا طنینانداز است.
این روستا نشان میدهد که اگر زیرساختهای لازم، حمایت از تولیدکنندگان محلی و توسعه گردشگری روستایی در دستور کار قرار گیرد، میتوان از ظرفیتهای مغفولمانده مناطق مرزی، فرصتهایی ارزشمند برای اشتغال، رونق اقتصادی و حفظ میراث فرهنگی کشور خلق کرد.
