باشگاه خبرنگاران جوان؛ مرضیه‌السادات حسینی‌راد _ آغاز به کار همایش سه‌روزه توسعه همکاری‌های اقتصادی استان کرمان با کشور افغانستان در حالی آغاز شد که جمع مهمی از تأثیرگذاران این بازار در کرمان، به میزبانی اتاق بازرگانی گرد هم جمع شده بودند.

از رایزن اقتصادی تا رئیس اتاق بازرگانی مشترک دو کشور، تا نمایندگانی از بخش‌های مختلف اقتصادی دو کشور و نیز تجار و فعالانی که چشم به شکار موقعیت‌های جدید مشارکت تیز کرده‌اند.

اتاق بازرگانی کرمان، به عنوان نماینده بخش خصوصی فعال کرمان، با میزبانی از این همایش نشان داد تلاش‌هایش را برای ارتقای موقعیت اقتصادی استان و جهش در این بخش آغاز کرده است.

زمینه سرمایه‌گذاری مشترک با کرمان را داریم

کمال‌الدین توحید اختریان، رئیس اتاق مشترک افغانستان و ایران، یکی از نمایندگان جمهوری افغانستان بود که صحبتش را برای جلب همکاری بیشتر آغاز کرد و گفت: ظرفیت‌های برجسته استان کرمان در حوزه‌های کشاورزی و معدنی و نقش مهمی که این بخش‌ها در توسعه کشور دارند، از یک سو و نیز موقعیت جغرافیایی کرمان با افغانستان و نیز بازار رو به رشد این کشور، فرصت‌های بزرگی را برای سرمایه‌گذاران ایرانی فراهم کرده است.

وی افزود: یکی از خواسته‌های ما در حوزه همکاری با کرمان، همکاری در صدور راحت ویزا و تسهیل در رفت‌وآمد تجار افغانستان به استان کرمان است.

توحید با اشاره به اینکه می‌توان با مشارکت بخش خصوصی افغانستان و نیز سرمایه‌گذاران کرمانی در حوزه صدور خدمات فنی و مهندسی و نیز فناوری‌های زیرساختی فعالیت‌های زیادی انجام داد، از امکان ساخت واحد‌های مشترک تولیدی بین دو شریک تجاری خبر داد و گفت: صرفاً روابط ما با استان کرمان در حوزه تجاری نیست و می‌توان همکاری‌های بلندمدتی برای ایجاد واحد‌های تولیدی مشترک داشت.

رئیس اتاق مشترک بازرگانی افغانستان- ایران تصریح کرد: افتتاح شعبه مشترک کرمان با افغانستان صرفاً یک دفتر نیست، بلکه مرکزی برای ارتباط مؤثر فعالان و تجار دو منطقه است.

توحید با بیان اینکه رقم تجارت خارجی ما در سال گذشته ۲ میلیارد و ۷۷۶ میلیارد دلار بود، اظهار کرد: پیش‌بینی می‌شود میزان تجارت ما با ایران به ۱۰ میلیارد دلار برسد و این نوید خوبی است که کرمان بتواند ۳ میلیارد دلار از این میزان تجارت را در اختیار بگیرد.

مرز‌های ما محل توقف کالاست نه تبادل کالا

اما میهمان بعدی این همایش، محمود سیادتی، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان بود که با اشاره به اینکه افغانستان امروز شرایط خاصی را تجربه می‌کند، اظهار کرد: بعد از سال‌ها جنگ و نگرانی، امسال و با گذشت دوره ۵ ساله از ثبات در این کشور، شاهد رشد ۴ برابری واحد‌های تولیدی افغانستان هستیم.

وی به مشاجرات بین افغانستان و پاکستان اشاره و افزود: مسدود شدن مرز ۲۳۰۰ کیلومتری پاکستان با افغانستان و کاهش ۹۳ درصدی تبادل مرزی بین دو کشور، فرصت خوبی برای به دست گرفتن بازار افغانستان توسط ایران بود.

سیادتی تصریح کرد: امروزه نیاز به انقلاب در مرزهایمان داریم. امروز مرز‌های ما متأسفانه محل توقف کالاست نه تبادل کالا، در حالی که می‌توان مرز‌ها را در حوزه اقتصادی فعال کرد.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان اظهار کرد: برپایی نمایشگاه ابوحنیفه در مهرماه در کشور افغانستان، فرصت بسیار مناسبی برای فعالان اقتصادی ماست که در آن حضور پیدا کرده و ضمن شناخت بازار، به بازاریابی محصولات خود بپردازند.

وی گفت: اعزام هیأت‌های تجاری با هماهنگی دو کشور در نهایت همکاری ادامه دارد، اما شکل کار با افغانستان باید مطابق واقعیت‌های این کشور انجام شود؛ به طور مثال، افغانستان به ماشین‌آلات سنگین نیاز ندارد، بلکه بیشتر نیاز به خدمات فنی و یا قطعات دارد.

مهاجرت‌های بی‌رویه‌ای که با اشتغال مولد مهار می‌شود

وی به نکته بسیار مهمی اشاره کرد و گفت: اگر ما اشتغال‌زایی مولد را در افغانستان دنبال کنیم، سرریز بیکاری در این کشور به ایران وارد نمی‌شود و جلوی مهاجرت‌های بی‌رویه غیرمجاز را می‌گیرد.

سیادتی افزود: یک حس قوی ناسیونالیستی در افغانستان سربلند کرده و اکنون نیاز به صنایع در مردم و فرهنگ کار جمعی که در این کشور ریشه چندانی نداشت، بروز کرده است؛ در نتیجه ما باید هم دانش فنی و هم ابزار کار مورد نیاز بخش‌های میانی را ارسال کنیم.

وی گفت: ما توصیه می‌کنیم هیأت کشاورزی از استان کرمان اعزام شود و در نمایشگاه بزرگ ابوحنیفه شرکت کنند. بازار افغانستان جز معدود بازار‌هایی است که هم ظرفیت همکاری دارد و هم آغوش مردم و حکومتش برای ما باز است و کمتر سرمایه‌گذاری خارجی در افغانستان می‌شناسیم که سرمایه‌اش در چند سال اخیر ۴ برابر نشده است.

اما نفر سومی که با لباس مخصوص افغان پشت تریبون آمد، معین خوافی، رایزن بازرگانی افغانستان در ایران بود.

نهاده‌های دامی افغانستان را ارزان‌تر بخرید

وی از آغاز دوره جدیدی از تبادلات موفق با کرمان، به سبب نزدیکی جغرافیایی و نیز حضور جمعیت زیادی از افغانستانی‌های مقیم در این استان خبر داد.

خوافی افزود: تجار افغانستانی حاضر در این همایش ظرفیت بالایی برای فعالیت دارند و منطقه آزاد چابهار دسترسی بسیار عالی و نقطه عطفی است که ما را به جهان و کرمان متصل می‌کند و تاکنون از این ظرفیت به شکل بهینه نتوانسته‌ایم استفاده کنیم، در حالی که هم کریدور ریلی شرق به غرب و هم چابهار فرصت طلایی برای مراودات تجاری ما با کرمان است.

وی با برشمردن برخی چالش‌های همکاری بین کرمان و افغانستان، تصریح کرد: طبق قانون ایران، جابه‌جایی پول بالاتر از ۷ هزار یورو در معاملات ممکن نیست؛ در نتیجه باید از روشی برای حل مشکلات تجاری و انتقال پول استفاده کرد که ضمن جلوگیری از خروج ارز از کشور، به همکاری دو طرف لطمه نزند.

رایزن بازرگانی افغانستان در ایران خواستار رفع مشکلات اقامت تجار افغانی در استان کرمان شد و بیان کرد: انتظار داریم تجار و فعالان اقتصادی ما که در ایران فعالیت می‌کنند، مشکل اقامتی نداشته باشند.

خوافی افزود: از موضوعات اولویت‌دار ما در افغانستان، تولید برق است که می‌توان در بحث همکاری برای ایجاد نیروگاه‌های خورشیدی توسط فعالان کرمانی، این نیاز را رفع کرد.

وی خواستار توجه به واردات محصولاتی مانند پنبه و نهاده‌های دامی افغانستان که با قیمتی کمتر از دیگر کشور‌ها می‌تواند در اختیار ایران قرار گیرد، شد و گفت: خشکبار، گیاهان دارویی، پنبه و سنگ‌های قیمتی از مواردی است که امکان صادرات از افغانستان به ایران دارد و از طرفی، نهاده‌های دامی ما با قیمت کمتر و هزینه حمل پایین‌تر نسبت به کشور‌هایی که از آنها نهاده وارد می‌کنید، در اختیار شما قرار می‌گیرد.

دیگر سخنران مراسم، بهاره قندهاری، خانم افغانستانی‌الاصل، اما متولد نیشابور بود که صادرکننده نمونه بین کشور‌های افغانستان، ازبکستان و پاکستان با ایران است و درباره نیاز‌های دو کشور و برخی چالش‌های صادراتی صحبت کرد.

لزوم احداث شهرک‌های صنعتی در مرز‌های مشترک ایران و افغانستان

ابوالفضل روغنی، دبیرکل اتاق بازرگانی ایران نیز در این مراسم با اشاره به وسعت مرز‌های مشترک ایران با افغانستان اظهار کرد: دو کشور وجوه مشترک زیادی داریم. افغانستان کشوری غنی و بافرهنگ است که سال‌ها درگیر جنگ بوده، اما اکنون رشد خود را آغاز کرده و برای ما باعث خوشحالی است که مردم این کشور در شرایط ثبات اقتصادی هستند.

وی گفت: ادبیات مشترک بین دو کشور و اینکه نیازی نیست در همایش بین دو کشور مترجمی حضور داشته باشد، نکته‌ای حائز اهمیت است.

روغنی تصریح کرد: بهترین نژاد گاو دنیا و بهترین معادن دنیا در افغانستان است و ما می‌توانیم کشت فراسرزمینی را در این کشور توسعه دهیم.

دبیرکل اتاق ایران اظهار کرد: از این طرف، ایران کشوری است که به سبب فعالیت‌های معدنی جزو ۱۰ کشور برتر دنیا، در پتروشیمی در جمع ۳ تای اول دنیا و در شاخه‌هایی مانند آی‌تی و صنایع مختلف نیز جزو برترین‌ها در این بخش‌ها هستیم.

وی با تأکید بر اینکه تصور غلطی در ایران مبنی بر ناامن بودن افغانستان وجود دارد، گفت: این ذهنیت ناامنی در افغانستان باید توسط تجار دو طرف رفع شود.

روغنی تأکید کرد: مسائل مغفول بین دو کشور را باید با رایزنی رفع کنیم و برخی مسائل کلان نیز باید در سطح دولت‌ها حل شود، اما نکته مهم این است که وزیر صنعت ما وزیر معین در افغانستان است و بسیار اصرار دارد برای همکاری بیشتر با افغانستان که این فرصت نباید از دست برود.

وی خواستار ایجاد شهرک‌های صنعتی در مرز‌های دو کشور برای ارتقای دامنه همکاری‌های اقتصادی شد.

بازار خوراک و پوشاک در کشور افغانستان چشمک می‌زند

اما عبدالله نژاد، مدیر بخش توسعه بازار اتاق کرمان، با ارائه پاورپوینتی از قابلیت‌های کشور افغانستان گفت: هم‌اکنون بازار نیاز‌های اصلی مانند خوراک، پوشاک و مصالح ساختمانی در اولویت نیاز‌های مردم این کشور هستند.

مدیر بخش توسعه بازار اتاق کرمان تصریح کرد: همچنین با توجه به جوان بودن جامعه افغانستان، بحث مد‌های پوشاک و نیز پلتفرم‌های آموزشی تقاضای خوبی دارد.

وی گفت: با توجه به بالا رفتن ارزش پول افغانی، هر یک افغانی ۲۷۰۰ تومان ارزش دارد، اما بازار افغانستان به جای توجه به دلار، تمایل بیشتری برای کار با ریال ایران دارد.
 
عبدالله نژاد افزود: ایالت هرات به سبب مرکز لجستیکی و انبار محصولات برای ارسال به کابل، که پایتخت و بازار مصرفی اصلی افغانستان با جمعیت ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفری است، اهمیت زیادی برای ما دارد.
 
مدیر توسعه بازار اتاق کرمان تصریح کرد: ۷ محور سبزیجات تازه و محصولات کشاورزی، خرما، فرآورده‌های غذایی مثل نان، غلات و قند، بسته‌بندی و پلیمرها، مصالح ساختمانی و سرامیک، کفش و منسوجات اقتصادی از محور‌های نیازسنجی‌شده پرمصرف در افغانستان هستند.
 
همایش در فضایی متفاوت و بدون سختگیری‌های مترجم و صدا و تکلف‌های خاص فرهنگی ادامه یافت و بهنام سعیدی، مدیر جذب سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی استانداری کرمان، در غیاب استاندار کرمان به ارائه نظر پرداخت.

 
وی با اشاره به حمایت استاندار کرمان از طرح‌های سرمایه‌گذاری اظهار کرد: اشتراکات فرهنگی و زبانی ما می‌تواند در دو سه روز آینده جلسات خوبی را رقم بزند و هر دو طرف از این شرایط بهره‌مند شوند.
 
وی افزود: ۹۴۵ کیلومتر مرز مشترک ایران با افغانستان است و کرمان به سبب میزبانی از افغانستانی‌های بیشتر در کشور، می‌تواند نقش مؤثری در حوزه توسعه همکاری‌های اقتصادی داشته باشد.

سعیدی بیان کرد: مناطق ویژه اقتصادی خوبی در کرمان، نظیر واحد‌های تولیدی مستقر در بم که احتمالاً دوستان تاجر افغانستانی مشتاق دیدن آن باشند، داریم که در دو روز آینده بازدیدی از این واحد‌ها صورت می‌گیرد.

وی تأکید کرد: در حوزه خدمات فنی و مهندسی و به ویژه هوشمندسازی معادن و دانش‌بنیان‌ها، کرمان ظرفیت‌های خاصی دارد که می‌تواند به دوستان افغانستانی معرفی شود.

وی تأکید کرد: مرکز سرمایه‌گذاری استان نیز پذیرای تجار افغانستانی است که تمایل دارند از فرصت‌های معرفی‌شده سرمایه‌گذاری در استان کرمان استفاده کنند.

همایش در بخش تشریفاتی خود به پایان رسید و قرار شد در سه روز آتی، علاوه بر کارگروه‌های تخصصی و نیز بازدید از برخی واحد‌های صنعتی و تولیدی استان، فرصتی برای تبادل نظر بیشتر تجار دو کشور با مدیران اقتصادی فراهم شود تا از بازار سرگردان افغانستان که نیاز‌های خود را در کرمان می‌تواند تأمین کند و نیز تولیدات مقرون‌به‌صرفه افغانستان، فرصتی طلایی برای تجارت با کرمانی‌ها فراهم شود.

کشور همسایه و مسلمان افغانستان، با توجه به اشتراکاتی که با ایران دارد، فرصتی طلایی برای اقتصاد سرگردان ایران که در شرایط جنگی به عدم تعادل رسیده است ایجاد کرده تا از این رهگذر بتواند نیاز‌های اصلی خود را با فاصله کمتر، هزینه حمل کمتر و سریع‌تر به دست آورد.

امیدوارم بازاریابان ایرانی از این فرصت طلایی بیشترین استفاده را کنند، قبل از آنکه ازبک‌ها و یا دیگر همسایگان افغانستان بازار این کشور را به سوی خود بکشند.