باشگاه خبرنگاران جوان - محمدجواد آگاه با اشاره به روز جهانی حشرات گرده‌افشان اظهار کرد: این مناسبت برای صنعت زنبورداری بسیار مهم است و این روز را به همه زنبورداران تبریک می‌گویم.

او با اشاره به اهمیت و نقش زنبور عسل در چرخه تولید محصولات کشاورزی افزود: شاید به موضوع گرده‌افشانی زنبور‌ها کمتر پرداخته شده باشد، اما تحقیقات نشان داده است که تولید بیش از ۷۵ درصد محصولات کشاورزی به این موجودات وابسته است.

رئیس بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس ادامه داد: تحقیقات انجام‌شده نشان می‌دهد افزایش عملکرد محصولات کشاورزی در برخی موارد می‌تواند تا ۱۰۰ درصد اتفاق بیفتد؛ پژوهشی که همکاران ما در ارتباط با محصول بادام انجام داده‌اند و این موضوع را هم از نظر کمی و میزان عملکرد محصول و هم از لحاظ کیفی مورد ارزیابی قرار داده‌اند.

آگاه با اشاره به تهدید‌ها و چالش‌های پیش روی صنعت زنبورداری تصریح کرد: متأسفانه استفاده از سموم کشاورزی پرخطر، از جمله سم فیپرونیل، یکی از تهدید‌های این صنعت است. این سم در دنیا حدود ۲۰ سال است که منسوخ شده، اما متأسفانه همچنان در کشور ما مورد استفاده قرار می‌گیرد.

او، کاهش تنوع گل‌ها، تغییرات اقلیمی و از بین رفتن زیستگاه زنبور‌ها را از دیگر عوامل تهدیدکننده این صنعت عنوان کرد و گفت: مجموعه این عوامل موجب شده است جمعیت زنبورها، به‌ویژه طی پنج سال گذشته، در جهان و کشور ما به‌شدت کاهش پیدا کند.

رئیس بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس افزود: این موضوع در همایشی که امروز به‌صورت وبیناری در مؤسسه تحقیقات علوم دامی برگزار شد، توسط متخصصان مورد بررسی قرار گرفت و راهکار‌هایی برای مقابله با این چالش‌ها ارائه شد.

تدوین تقویم زنبورداری فارس برای بهره‌گیری بهتر از ظرفیت‌های استان

آگاه با تشریح پژوهش‌های انجام‌شده در بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان فارس اظهار کرد: یکی از اقدامات انجام‌شده، شناسایی گیاهان شهدزا و گرده مورد علاقه و استفاده زنبور عسل در استان فارس بوده است که به دنبال آن، تقویم زنبورداری استان را برای زنبورداران تهیه و در اختیار آنان قرار دادیم.

او ادامه داد: در بخش دیگری از فعالیت‌ها، توانمندسازی زنان روستایی و عشایری با هدف خروج صنعت زنبورداری از اقتصاد تک‌محصولی دنبال شده است؛ به این معنا که فعالیت زنبورداران تنها به تولید عسل محدود نباشد و از سایر محصولات زنبور عسل نیز استفاده شود.

رئیس بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس با اشاره به محصولات متنوع زنبور عسل گفت: از جمله این محصولات می‌توان به ژل رویال، موم، زهر زنبور عسل، گرده زنبور عسل و همچنین پرورش ملکه اشاره کرد.

آگاه افزود: زهر زنبور عسل در صنعت داروسازی کاربرد فراوانی دارد و محصولی بسیار گران‌قیمت و باارزش است. گرده زنبور عسل نیز سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هاست و از سوی دیگر، پرورش ملکه می‌تواند در اصلاح نژاد زنبور عسل و افزایش بهره‌وری زنبورستان‌ها مؤثر باشد.

او خاطرنشان کرد: این اقدامات با هماهنگی و همکاری معاونت ترویج سازمان جهاد کشاورزی انجام شده است.

امنیت غذایی به نجات زنبور‌ها وابسته است

آگاه با تأکید بر اینکه توجه به روز جهانی حشرات گرده‌افشان نباید صرفاً به تبریک و شعار محدود شود، گفت: ما باید برای نجات این موجودات کوچک و باارزش و صنعت زنبورداری گام برداریم؛ چراکه امنیت غذایی ما به وجود این موجودات ارزشمند گرده‌افشان وابسته است.

او افزود: پایین‌ترین سطح زنجیره تولید غذا را گیاهان تشکیل می‌دهند و حدود ۸۰ درصد تولیدات گیاهی به گرده‌افشانی همین زنبور‌های کوچک وابسته است.

رئیس بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس با اشاره به اقداماتی که مردم می‌توانند برای حمایت از زنبور‌ها انجام دهند، اظهار کرد: تشویق به استفاده از محصولات ارگانیک یا محصولات عاری از آنتی‌بیوتیک، خودداری کشاورزان و باغداران از مصرف سموم کشاورزی پرخطر و کاشت گیاهان و گل‌های بومی و معطر مانند اسطوخودوس و آویشن از جمله اقداماتی است که می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد.

آگاه ادامه داد: این گیاهان کم‌آب‌بر و مورد علاقه زنبور‌ها هستند و می‌توان آنها را در پرچین اطراف باغات، باغچه‌های منازل و حتی بالکن خانه‌ها کاشت و بستر مناسبی برای تغذیه و حفظ جمعیت زنبور‌ها ایجاد کرد.

او در پاسخ به پرسشی درباره نحوه ورود علاقه‌مندان به حرفه زنبورداری گفت: در بخش تحقیقات، مرکزی با عنوان مرکز آموزش وجود دارد که همکاران ما در آنجا آماده ثبت‌نام علاقه‌مندان هستند و متخصصان و افراد باتجربه، دوره‌های آموزشی لازم را برای متقاضیان برگزار می‌کنند.

رئیس بخش تحقیقاتعلوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس افزود: یکی دیگر از روش‌های آموزش، برگزاری کلاس‌های آموزشی در بستر آنلاین یا همان «شاک» است که همکاران ما این دوره‌ها را برگزار می‌کنند و علاقه‌مندان می‌توانند از داخل منزل نیز در این کلاس‌ها شرکت کرده و روش کار با زنبور را آموزش ببینند.

آگاه در پایان گفت: این آموزش‌ها می‌تواند به اقتصاد خانوار کمک کند و زمینه توسعه تولید عسل را فراهم آورد؛ محصولی که یک ماده غذایی بسیار ارزشمند و بی‌نظیر است.

منبع: مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی فارس