401- مجمع البيان ، ج 3، ص 424، تفسير نور الثقلين ، ج 3، ص 179
402- تتمه المنتهى ، ص 108
403- تتمه المنتهى ، ص 31
404- پرتوى از عظمت حسين عليه السلام ، ص 230
405- پرتوى از عظمت حسين عليه السلام ، ص 237
406- امام على عليه السلام ، ص 212
407- فلسفه انقلاب حسين عليه السلام ، ص 28
408- پرتوى از عظمت حسين عليه السلام ، ص 237
409- فلسفه انقلاب حسين عليه السلام ، ص 80، و تتمه المنتهى .
410- حكيم سنائى
411- حكيم سنايى
412- الغدير، ج 10، ص 142، فضائل الخمسه ، ج 3، ص 243، ميزان الاعتدال ، ج 2 ص 7 و 29
413- سفينه البحار، ج 1، ص 683
414- الغدير، ج 10، ص 183
415- فلسفه انقلاب امام حسين عليه السلام ، ص 142
416- مروج الذهب ، ج 3، ص 71
417- مروج الذهب ، ج 3، ص 67
418- كامل بهائى ، ج 1، ص 188
419- كامل بهائى ، ج 2، ص 123
420- تتمه المنتهى ، ص 36، مروج الذهب ، ج 3، ص 67
421- انقلاب مقدس ، ص 11
422- كامل بهائى ، ج 2، ص 173
423- امالى صدوق ، ص 99
424- چهره خونين ، ص 368، به نقل از آثار الباقيه ، ص 319 و كتاب التعجب ، ص 46
425- ترجمه اثبات الوصيه ، ص 311
426- پيشواى شهيدان ، ص 276
427- سوره آل عمران ، آيه 163
428- پرتوى از عظمت حسين عليه السلام ، ص 262
429- با استفاده از نشريات حسينيه آيت الله العظمى نجفى ، سال 1393 قمرى
430- شبهاى پيشاور، ص 538
431- تحقيق درباره روز اربعين ، ص 258
432- نفس المهموم ، ص 28
433- ارشاد مفيد، ص 200
434- حوران به ضم حاء و تشديد از قراى شهر حلب در سوريه است .
435- نفس المهموم ، ص 29
436- چهره خونين ، ص 145 به نقل از مقتل خوارزمى ، ج 1، ص 187
437- چهره خونين ، ص 145، به نقل از البدايه و النهايه ، ص 1438
438- چهره خونين ، ص 146
439- منتهى الامال ، ج 1 ص 297
440- منتهى الامال ، ج 1، ص 297
441- چهره خونين ، ص 149، به نقل از مقتل خوارزمى ، ج 1، ص 183
442- لهوف ، ترجمه زنجانى ، ص 22
443- اعيان الشيعه ، ج 4، ص 112
444- بحار، ج 44، ص 325، دمعه الساكبه ، ص 273، جلا العيون ،
ص 180، مقتل خوارزمى ، ج 1، ص 184
445- چهره خونين ، ص 150
446- تاريخ طبرى ، ج 6، ص 190
447- جلاء العيون ، ص 180، لهوف ، ص 24
448- الغدير، ج 10، ص 142
449- ارشاد مفيد، چاپ قديم ، ص 180
450- بحار، چاپ قديم ، ج 10، امالى صدوق ، ص 92
451- چهارده معصوم ، عمادزاده ، ج 1، ص 634 به نقل از تاريخ ابن عساكر، ج 4 تاريخ طبرى ، ج 6 حوادث سال 49 هجرى قمرى .
452- ارشاد مفيد، ص 202
453- ينابيع الموده ، چاپ اسلامبول ، ص 337 به نقل از مقتل ابى مخنف .
454- منتهى الامال ، ج 1، ص 299
455- سرمايه سخن ، ج محرم ، س 7
456- سوره هود، آيه 88
457- نفس المهموم ، ترجمه شعرانى ، ص 34
458- اقتباس از منتهى الامال ، ج 1، ص 300
459- سوره نساء آيه 78
460- سوره نساء آيه 154
461- منتهى الامال ، ج 1، ص 301 نفس المهموم ترجمه شعرانى ، ص 35
462- سوره قصص ، آيه 21
463- ارشاد مفيد، چاپ تهران ، ص 202 ابصار العين فى انصار الحسين ، چاپ نجف ص 4 روضه الواعظين ، چاپ قديم ، ص 147 اعيان الشيعه ، ج 4، ص 157
464- ارشاد مفيد، ص 201
465- ارشاد مفيد، ص 202
466- ارشاد مفيد، ص 202، اعيان الشيعه ، چاپ دمشق ، ج 4، ص 158، نهضه الحسين عليه السلام ، ص 30 چاپ بغداد الصار العين فى انصار الحسين عليه السلام ، ص 4
467- سوره قصص ، آيه 22
468- ارشاد مفيد، ص 202
469- ارشاد مفيد، ص 203
470- همان مصدر.
471- منتهى الامال ، ج 1، ص 302
472- ارشاد مفيد، ص 203
473- چهره خونين ، ص 169
474- ارشاد مفيد، ص 204
475- نفس المهموم ، ترجمه شعرانى ، ص 37
476- بانوى كربلا، ص 96
477- بانوى كربلا، ص 101
478- منتهى الامال ، ج 1، ص 316
479- بررسى تاريخ عاشورا، ص 83
480- منابع : تاريخ الطبرى ، 4/216، تاريخ الكوفه الحديث ، 1/55 - 106، خطط الكوفه ، 5، 7، رحله ابن جبير، 112، سفرنامه ابن بطوطه ، 213، مرقد المعارف ، 2/307 - 318، مشاهده العتره ، 186 - 187، تاريخ الكوفه ، البراقى ، 59 - 61، استفاده شده از مقاله دانشمند محترم عبدالحسين صالحى شهيدى قزوينى .
481- اقتباس از هفتاد و دو تن ، يك تن ، عنصر شجاعت ، ص 199
482- اعيان الشيعه ، ج 3، ص 176
483- اعيان الشيعه ، ج 3، سيره الحسين عليه السلام ، ص 177
484- از حاج ميرزا محسن حالى اردبيلى .
485- عنصر شجاعت ، ج 1، ص 211
486- قمقام ، ص 353، حليه الاوليا، ج 2، ص 39، احقاق الحق ، ج 11، ص 65 مناقب ، ج 4، ص 68
487- شبهاى پيشاور، ص 537
488- سوره حج ، ص 41
489- نور الثقلين ، ج 3، ص 501
490- مجمع البيان ، ج 7، ص 87
491- بلاغه الحسين عليه السلام ، چاپ نجف ، ص 63، لواعج الاشجان ، چاپ نجف ص 72، سفينه البحار، ص 397، اسرار الشهاده ، چاپ قديم ، ص 189، كشف الغمه ج 2، ص 203، لهوف ، چاپ قديم ، ص 52، احقاق الحق ، ج 11، ص 599
492- اقتباس از جهاد و شهادت ، نوشته مرحوم آيه الله طالقانى ، ص 77
493- بررسى تاريخ عاشورا، ص 87
494- نفس المهموم ، ص 87، مناقب ، ج 4، ص 53
495- سوره بقره ، آيه 257
496- چهره زن ، ص 171
497- سياست حسينى ، ص 31
498- احقاق الحق ، ج 11، ص 69
499- پرتوى از عظمت حسين عليه السلام ، ص 320، تاريخ طبرى ، ج 4، ص 34، كامل ابن اثير، ج 3، ص 280
500- وقايع الايام محدث قمى ، ص 142
501- ناسخ ، ج 2، ص 168
502- ناسخ التواريخ ، ج 2، ص 168
503- بررسى تاريخ عاشورا، ص 110
504- سوره بقره ، آيه 194
505- رساله الحسين عليه السلام ، ش دوم ، ص 74. 54
506- بررسى تاريخ عاشورا، مرحوم دكتر آيتى ، ص 244 به بعد، چاپ دوم ، 1347 به بعد چاپ دوم ، 1347 ش
507- همان مدرك
508- رساله الحسين عليه السلام ، ش دوم ، ص 74. 54
509- حماسه عاشورا به بيان حضرت مهدى عليه السلام ، ص 48
510- فيض العلام فى عمل الشهور و وقايع الايام مرحوم محدث قمى ، چاپ مشعل آزادى 1351، ص 128
511- كشف الغمه ، 2/47
512- مقتل الحسين عليه السلام ، مقرم ، ص 193
513- وقايع الايام خيابانى ، ص 171
514- بحار الانوار، 44/383 و 75/116، به نقل از تحف العقول
515- اين بيانات به صورت خطبه امام عليه السلام هنگام ملاقات با حر و سپاهيانش نيز آمده است كه شايد هر دو مورد صحيح باشد، در اثناى راه به صورت خطبه ، و در كربلا به صورت نامه براى اشراف كوفه .
516- بحار الانوار، 44/381 اللهم اجعل لنا و لشيعتنا عندك منزلا كريما و اجمع بيننا و بينهم فى مستقر من رحمتك انك على كل شى قدير
517- طبرى ايراد اين خطبه را به وسيله امام در ذى حسم ذكر كرده ، و برخى آن را پس از ورود به زمين كربلا از آن حضرت نقل كرده اند.
518- برير بن خضير از اصحاب امير المومنين عليه السلام و از شيوخ قرا در مسجد جامع كوفه از تابعين بوده است ، در زهد و طاعت ، شهره بود، و در ميان قبيله همدان شرف و منزلت والايى داشت . (وسيله الدارين ، ص 106)
519- ملهوف ، ص 32
520- مقتل الحسين ، مقرم ، ص 194
521- دستبى ، اصل آن دشت بى ، منطقه وسيعى است بين رى و همدان ، و عموم آن را دشتابى مى گويند (الامام الحسين و اصحابه ، ص 222)
522- حمام اعين نام موضعى است در كوفه منسوب به اعين مولاى سعد بن ابى وقاص (مراصد الاطلاع ، 1/423).
523- مقتل الحسين عليه السلام ، مقرم ، ص 197. آيا حكومت رى را رها كنم و حال آن كه آرزوى من است ؟ يا باز گردم و با كشتن حسين خود را در معرض مذمت و شماتت خلق خدا قرار دهم ؟ در كشتن حسين آتشى است كه نمى توان از آن گريخت ، و حكومت رى هم نور چشم من است !
524- تاريخ طبرى ، ص 409، ج 5
525- ارشاد، مفيد، 2/84
526- طبقات ابن سعد، ترجمه امام حسين عليه السلام ، ص 69
527- الامام الحسين و اصحابه ، 222
528- مجمع البحرين 5/461، كربل
529- تاريخ طبرى ، 5/410
530- اكنون كه در چنگ گرفتار شده ، اميد نجات دارد ولى حالا وقت فرار نيست !
531- تاريخ طبرى ، 5/411
532- بحار الانوار، 44/385
533- الاخبار الطول ، ص 253
534- نخيله محلى است در نزديكى كوفه در سمت شام كه لشكر در آنجا اجتماع مى كردند تا براى جنگ بيرون روند.
535- انساب الاشراف ، 3/178
536- انساب الاشراف ، 3/180
537- مرحوم خيابانى در وقايع الايام جريان منبر رفتن عبيدالله بن زياد را در كوفه و تحريض مردم به مشاركت در جنگ با امام حسين عليه السلام را از وقايع روز چهارم محرم ذكر كرده است .
538- از اين نقل چنين استفاده مى شود كه در جنگ با امام عليه السلام مردم شام هم شركت داشتند.
539- الاخبار الطول ، 254
540- بحار الانوار، ج 44، ص 386
541- شبث بن ربعى گويا پيامبر صلى الله عليه و آله را درك كرده و موذن سجاح (كه ادعاى نبوت كرد) بود، سپس به اسلام بازگشت و در صفين از حضرت على عليه السلام جدا شد و به خوارج پيوست و بعد از آن توبه كرد، و از قاتلان امام حسين عليه السلام گرديد. مدائنى مى گويد: او متولى سپاهيان شام در كوفه بود. و عجلى مى گويد: شبث بن ربعى از جمله كسانى كه بر قتل على عليه السلام كمك كرده است و او از جمله كسانى است كه براى امام حسين عليه السلام نامه نوشته و او را به كوفه دعوت نموده است . (وسيله الدارين ، 89)
542- و اذا لقوا الذين آمنوا قالوا آمنا و اذا خلوا الى شياطينهم قالوا انا معكم انما نحن مستهزئون سوره بقره آيه 14
543- عوالم العلوم ، 17/237
544- نام پلى است كه مردم كوفه براى رفتن به كربلا از آن عبور مى كردند.
545- مقتل الحسين ، مقرم ، ص 199
546- ناسخ ، ج 2، ص 183
547- هفتاد و دو تن ، يك تن ، عنصر شجاعت ، ج 1، ص 409
548- ناسخ ، امام حسين عليه السلام ، ج 2، ص 183
549- الامام الحسين و اصحابه ، 230، مقتل الحسين ، مقرمت ص 201
550- مفضل بن عمر از امام صادق عليه السلام نقل كرده است كه فرمود: حسين بن على عليه السلام بر برادرش امام حسن عليه السلام وارد شد و چون بر او نظر نمود گريست ، امام حسن عليه السلام از علت گريه سوال كرد، امام حسين عليه السلام فرمود: براى مصايبى كه بر تو وارد مى شود گريه مى كنم . امام حسن عليه السلام فرمود: مرا با سم شهيد خواهند كرد ولى روزى همانند روز تو نيست اى ابا عبدالله ، سى هزار مرد كه ادعا دارند از امت پيامبرند و خود رابه اسلام منسوب مى كنند بر كشتن و ريختن خون تو اجتماع كنند، حرمت تو را هتك و زنان و فرزندان تو را اسير و اموالت راغارت كنند، در آن هنگام خداوند لعنت خود را بر بنى اميه نازل كند و آسمان خون ببارد و هر چيز حتى و حوش و ماهيان بر تو بگريند. (ملهوف ، ص 11)
551- بحار الانوار، 44/387
552- حياه الامام الحسين عليه السلام ، 3/118
553- كامل الزيارات ، 75
554- به تحقيق كه اين گروه آگاهند در هنگامى كه آماده پيكار شوند و هنگامى كه سواران از سنگينى و شدت امر بهراسند كه من رزمنده اى شجاع و دلاورم گويا همانند شير بيشه مى باشم .
555- بحار الانوار، 44/386
556- ناسخ ، ج 2، ص 92
557- ارشاد، شيخ مفيد، 2/86
558- مرحوم خيابانى در وقايع الايام جريان حفر چاه را در پشت خيام از وقايع روز هشتم محرم ذكركرده است . (وقايع الايام ، 275)
559- مقتل الحسين ، خوارزمى ، ج 1، ص 244
560- كشف الغمه ، ج 2، ص 47
561- مقاتل الطالبيين ، ص 117
562- نفس المهوم ، ص 219
563- سفينه البحار، ج 2، ص 270، كلمه عمر
564- سفينه البحار، ج 2، ص 270، كلمه عمر
565- ارشاد، شيخ مفيد، ج 2، ص 82
566- عقبه ين سمعان غلام رباب همسر امام حسين عليه السلام است ، در روز عاشوار لشكريان ابن سعد او را گرفته و نزد عمر بن سعد آوردند، و او چون دانست كه عقبه غلام است ، امر كرد او را آزاد نمايند، و برخى از حوادث كربلا همانند اين جريان ، از او نقل شده است .
567- تاريخ طبرى ، ج 5، ص 413، كامل ابن اثير، ج 4، ص 54
568- باتوجه به اين روايت به اين نتيجه مى رسيم كه نامه عمر بن سعد افترا است به آن بزرگوار، و عمر بن سعد با اين انگيزه اين دروغ را به امام نسبت داده كه شايد عبيدالله پذيرفته و جنگ اقع نشود.
569- مقاتل الطالبيين ، 114
570- مقتل الحسين ، خوارزمى ، ج 1، ص 245
571- اعلام الورى ، ص 233
572- الامام الحسين عليه السلام و اصحابه ، ص 249
573- ارشاد، شيخ مفيد، ج 2، ص 89
574- سفينه البحار، ج 2، ص 123، كلمه تسع
575- خوارزمى نام اين غلام را عرفان ذكر كرده است . (مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى ج 1، ص 245)
576- كامل ابن اثير، ج 4، ص 56
577- انساب الاشراف ، ج 3، ص 184
578- اركب بنفسى انت اين تعبير امام حسين عليه السلام نسبت به برادرش عباس بنفسى انت در خور دقت است و حكايت مى كند از موقعيت و مرتبه بلندى كه آن بزرگوار نزد امام عليه السلام دارد.
579- ارشاد شيخ مفيد، ج 2، ص 89
580- نفس المهموم ، ص 226
581- انساب الاشراف ، ج 3، ص 184
582- اعلام الورى ، ص 234
583- ملهوف ، ص 38
584- مقتل الحسين عليه السلام ، مقرم ، 212
585- ارشاد، شيخ مفيد، ج 2، ص 91
586- بانوى كربلا، ص 25
587- احتجاج طبرسى ، ج 2، ص 24
588- سرمايه سخن ، ج محرم ، ص 157، تحف العقول ، ص 245
589- مقتل خوارزمى ، چاپ نجف ، ص 237، ارشاد مفيد، ص 215، لهوف ، ص 71، ابوالشهدا، چاپ قاهره ، ص 160، ناسخ ج 6، ص 228
590- ينابيع الموده ، ص 339، منتخب طريحى ، ص 449
591- ارشاد مفيد، ص 232
592- بانوى كربلا، ترجمه آيه الله سيد رضا صدر، ص 127
593- اعلام الورى ، ص 233
594- بلاغه الحسين عليه السلام ، ص 39
595- مرجعيت و روحانيت ، ص 66 - 67
596- ناسخ امام حسين عليه السلام ، ج 2، ص 206
597- منتهى الامال ، ج 1، ص 340
598- سرمايه سخن محرم ، ص 57
599- شيعه در اسلام ، ص 136
600- اقتباس از سرمايه سخن مرحوم دكتر آيتى ، ج محرم ، ص 100
601- منتهى الامال ، ج 1، ص 650 - 657، چاپ انتشارات هجرت ، با تلخيص
602- اعلام الورى ، ص 239
603- منتهى الامال ، ج 1، ص 356
604- داستانهاى شگفت ، ص 207
605- منتهى الامال ، ج 1، ص 674
606- منتهى الامال ، ج 1، ص 661 - 681
607- منتهى الامال ، ج 1 ص 678 - 679
608- منتهى الامال ، ج 1، ص 685
609- منتهى الامال ، ج 1، ص 686
610- منتهى الامال ، ج 1، ص 686 - 687
611- منتهى الامال ، ج 1، ص 688
612- سوره احزاب ، آيه 23
613- پيشواى شهيدان ، آيه الله سيد رضا صدر، ص 407، چاپ سال 1355 شمسى
614- سوره زخرف ، آيه 69
615- كامل الزيارات ، ص 240
616- در شناخت فرزندان و اصحاب امام حسين عليه السلام ، ص 18 تاليف علامه سيد عبدالرزاق مقرم ترجمه حسن طاهرى .
617- شعر منسوب به ناصر الدين شاه قاجار مى باشد.
618- صفدر، يعنى كسى كه صف دشمن را مى شكافد.
619- اعلام الورى ، ص 242
620- ناسخ امام حسين عليه السلام ج 2، ص 354
621- مناقب ابن شهر آشوب ، ج 4، ص 77
622- سوره آل عمران ، آيه 32
623- ابصار العين ، ص 50
624- نفس المهموم ، ص 170
625- گفته اند مادر جناب قاسم عليه السلام را ام ابى بكر مى گفتند و اسمش رمله بود.
626- منتهى الامال ، ج 1، ص 701
627- ياران كوچك امام حسين عليه السلام ، ص 180، به نقل از ناسخ التواريخ ج 2، ص 332
628- محن الابرار: ترجمه عاشر بحار، صفحه 279
629- ابصار العين فى انصار الحسين عليه السلام : ص 35
630- ابصار العين ...همان ، ص 35
631- كامل الزيارات ، به تصحيح علامه امينى ره صاحب كتاب شريف الغدير، افست چاپ نجف اشرف سال 1356 قمرى ، صفحه 257.
632- خصايص العباسيه : صفحه 119
633- شيخ طوسى از عاشيه روايت مى كند كه مى گفت : نديدم احدى را كه در گفتار و سخن شبيهتر باشد از فاطمه عليه السلام به رسول خدا صلى الله عليه و آله . چون فاطمه عليه السلام به نزد آن حضرت مى آمد او را مرحبا مى گفت و دستهاى او را مى بوسيد و در جاى خود مى نشاند و چون حضرت نيز به خانه فاطمه عليه السلام مى رفت وى بر مى خاست و از آن حضرت استقبال مى كرد و مرحبا مى گفت و دستهاى پدر را مى بوسيد (منتهى الامال : محدث بزرگوار شيخ عباس قمى ، چاپ علميه اسلاميه جلد 1، ص 97).
634- شيخ كلينى روايت كرده از حضرت ابوالحسن ثالث امام على النقى عليه السلام كه مى گويى نزد قبر امير المومنين عليه السلام : السلام عليك يا ولى الله انت اول امظلوم و اول من غصب حقه صبرت و احتسبت حتى اتيك اليقين فاشهد انك لقيت الله و انت شهيد عذب الله قاتلك بانواع العذاب و جدد عليه العذاب جئتك عارفا بحقك مستبرا بشانك معاديا لا عدائك و من ظلمك القى على ذلك ربى انشاء الله يا ولى الله ان لى ذنوبا كثيره فاشفع لى الى ربك فان لك عند الله مقاما معلوما و ان لك عند الله جاها و شفاعه و قد قال الله تعالى و لا يشفعون الا لمن ارتضى (زيارت پنجم مفاتيح الجنان محدث قمى ، انتشارات كتابفروشى و چاپخانه محمد على علمى ص 641
635- سوگنامه آل محمد: محمد محمدى اشتهاردى ، انتشارات ناصر، چاپ چهارم بهار 72، به نقل از اسرار الشهاده در بندى و معالى السبطين : جلد 1، صفحه 452
636- بررسى تاريخ عاشورا: دكتر محمد ابراهيم آيتى ، چاپ دوم ، تاريخ چاپ 1347 هجرى شمسى صفحه 111 و تاريخ طبرى : جلد 4، صفحه 315.
637- خصال شيخ صدوق : جلد 1، صفحه 68 امالى صدوق : صفحه 373، بحار ج 22، صفحه 274 عوالم جلد امام حسين : صفحه 349 چاپ اول 1407 قمرى انتشارات مدرسه الامام مهدى عليه السلام ، سفينه البحار: ج 2 صفحه 155، منتخب التواريخ صفحه 257.
638- ناسخ التواريخ : جلد امام حسين عليه السلام ، جز 20، صفحه 348، چاپ افست 1351 شمسى
639- تنقيح المقال جلد دوم : آيه الله شيخ عبدالله مامقانى ، صفحه 128.
640- سوگنامه آل محمد: سفحه 299، چاپ چهارم ، به نقل از بحار: جلد 45 صفحه 66
641- چهر درخشان قمر بنى هاشم عليه السلام ، ج 1، ص 12
642- در كربلا چه گذشت : ترجمه نفس المهموم ، آيت الله محمد باقر كمره اى قدس سره
643- ستارگان درخشان : جلد 15 قمر بنى هاشم عليه السلام ، صفحه 54 چاپ پنجم ، چاپ اسلاميه .
644- فرسان الهيجاء: جلد 1، صفحه 193.
645- ناسخ التواريخ : جلد 2، صفحه 196، چاپ افست سال 1351 شمسى
646- منتهى الامال ، ج 1، ص 385
647- ديوان كمپانى .
648- چهره درخشان قمر بنى هاشم عليه السلام ، ج 2، چاپ دوم ، ص 123
649- چهره درخشان قمر بنى هاشم عليه السلام ، ج 1، چاپ پنجم ، ص 123
650- عزاى امام حسين عليه السلام از زمان آدم تا زمان ما، ص 65، از آقاى شهرستانى (سيد صالح ) از انتشارات حسينيه عماد زاده .
651- رياض الانساب و مجمع الاعقاب معروف به بحر الانساب ، ص 87
652- چهره درخشان قمر بنى هاشم عليه السلام ، ج 2، چاپ دوم ، ص 123
653- منتهى الامال ، ج 1، ص 694 - 695 چاپ انتشارات هجرت ، 1377
654- منتهى الامال ، ج 1، ص 697
655- على اكبر و على اصغر شهيد، عماد زاده ، ص 49
656- زندگانى چهارده معصوم عليه السلام ، عماد زاده ، ج 1، ص 37
657- روايت شده است زمانى كه امام حسين عليه السلام با صدايى بلند و غمگينانه ندا در داد كه : آيا ياورى هست كه مرا يارى كند؟ پايه هاى عرش خدا لرزيد و آسمانها گريستند و فرشتگان ضجه زدند و زمين پريشان شد. پس فرشتگان گفتند: پروردگارا اين حبيب تو و نور چشم حبيب توست ، به ما اجازت فرما تا به ياريش رويم . پس صحيفه اى از آسمان در دست آن حضرت افتاد و هنگامى كه به پشت صحيفه نظر فرمود، مشاهده نمود كه با خطى روشن و واضح نوشته شده است : اى حسين ! ما مرگ و شهادت را بر تو واجب ننموده ايم و تو مختارى كه انتخاب نمايى . و بدان كه مقام تو نزد ما محفوظ است و اگر بخواهى ما اين گرفتارى را از تو برطرف مى سازيم ، بدان كه همه آسمانها و زمين و جن و فرشتگان را به فرمان تو در آورده ايم هرگونه مى خواهى به آنان فرمان ده تا اين كافران و از خدا بى خبران را نابود سازند، و در آن هنگام همه آسمان و زمين پر بود از فرشتگانى كه حربه هايى از آتش ‍ در دست داشتند و منتظر فرمان امام حسين عليه السلام بودند. پس هنگامى كه مضمون نامه پروردگار خويش را دانست ، صحيفه را به آسمان پرتاب كرد و فرمود: پرودگارا! خوش ‍ دارم كه هفتاد بار يا هفتاد هزار بار كشته شوم و دوباره زنده گردم و همچنان در طاعت و بندگى و دوستى تو باشم ، و من از ادامه زندگى بعد از كشته شدن دوستانم ، بيزارم .. تا آخرين نامه (اين قسمت پاورقى برگرفته شده از كتاب اسرار حسينيه ملا حبيب الله شريف كاشانى ، به نقل از معالى السبطين ، ج 2، ص 9
658- نفس المهموم ، ص 188
659- منتهى الامال ج 1، ص 705
660- پيشواى شهيدان ، حضرت آيه الله سيد رضا صدر، ص 411
661- كامل بهائى ، ج 2، ص 283
662- ذريعه النجاه ، گرما وردى ، ص 94، قمقام زخار، ص 235، امالى صدوق ، ص 96 لواعج الاشجان ، لهوف ، ص 75، بحار، ج 9ص 339 منطق الحسين ، ص 66 احقاق الحق ، با عبارات مختلف
663- منطق الحسين عليه السلام ، ص 179
664- منتخب التواريخ ، ص 237
665- استقامت ، ص 127
666- اقتباس از قصه كربلا، ص 326
667- از آتشكده نير تبريزى
668- مقتل ابى مخنف ، ص 90، اسرار الشهاده ، ص 424، معالى السبطين ، ج 2، ص 21 آمده است : امام حسين عليه السلام در حالى كه روى زمين افتاده بود و حدود سه ساعت از نيمروز در خون خود غوطه ور بود، رو به آسمان نموده مى گفت : پروردگارا صبر كردم بر قضاى تو، هيچ معبودى جز تو نيست ، اى فريادرس بيچارگان . (اسرار حسينيه ، آيه ملا حبيب شريف كاشانى ، ص 74)
669- منتهى الامال ، ج 1 ص 724 - 728
670- شهيد كربلا، آيه الله العظمى حاج سيدتقى طباطبائى قمى ، ج 1، ص 197
671- ياران كوچك امام حسين عليه السلام ، سيد احمد موسوى وادقانى ، ص 132، به نقل از اسرار الشهاده فاضل دربندى ص 462 و دمعه الساكبه حاج ملا باقر بهبهانى ص 350 و معالى السبطين محمد مهدى مازندرانى ج 2 ص 31
672- اشك روان ، بر امير كاروان ، ترجمه الخصائص الحسينيه ، چاپ ششم ، ص 70
673- قصه كربلا، خطيب توانا حجه الاسلام و المسلمين حاج شيخ على نظرى منفرده ص 359، به نقل از نفس المهموم ، ص 347
674- اثبات الوصيه ، ص 210
675- قصه كربلا، ص 360 ما از اين كتاب شريف در وقايع و روز شمار عاشورا استفاده فراوان نموده ايم .
676- استقامت ، فقيه و عالم فرزانه آيه الله سيد رضا صدر(ره )
677- مقتل الحسين عليه السلام ، ص 364
678- قصه كربلا، ص 360 - 361
679- ستاره درخشان شام حضرت رقيه دختر امام حسين عليه السلام ، ص 201 - 202 براى آگاهى بيشتر از زندگانى كامل حضرت رقيه عليه السلام به كتاب مذكور مراجعه شود.
680- ستاره درخشان شام حضرت عليه السلام دختر امام حسين عليه السلام ، ص 203
681- منتهى الامال ، ج 1 ص 731، چاپ هجرت
682- چهره خونين ، ص 345
683- چهره خونين ، ص 387، مدينه المعاجز، ص 263
684- مناقب ابن شهر آشوب ، ج 4، ص 13
685- بانوى كربلا، ص 140
686- وقايع الايام قمى ، ص 157
687- سرمايه سخن ، ج محرم ، ص 108 به نقل از قمقام
688- ارشاد مفيد، ص 261، اعلام الورى ، ص 250
689- اعلام الورى ، ص 246
690- كامل بهائى ، ج 2، ص 288
691- چهره درخشان حسين بن على عليه السلام به نقل از: در آستان اهل بيت عليه السلام امام حسن و امام حسين عليه السلام ، نوشته سيد محسن امين جبل عاملى (متوفى 1371 قمرى ) صاحب كتاب اعيان الشيعه
692- ابصار العين ، 128
693- ابصار العين ، 130
694- تنقيح المقال ، 3/247
695- وسيله الدارين ، ص 297
696- حياه الامام الحسين عليه السلام ، 3/312
697- حياه الامام الحسين عليه السلام ، ج 3، ص 303
698- الملهوف ، ص 56
699- الامام الحسين و اصحابه ، 367
700- اثبات الهداه ، 2/588
701- چهره خونين ، ص 368
702- چهره خونين ، ص 387
703- منابع : بحار الانوار، 45/390 - 409، تاريخ كربلا تمام كتاب تاريخ گزيده ، 322 كربلا فى حاضرها و ماضيها (خطى )، سفرنامه ابن بطويه ، ترجمه فارسى ، 214 - 215، تاريخ العراق ، 335 - 345، تاريخ ابن الاثير، 9/102، النجوم الزاهره 4/241، نزهه اهل الحرمين ، 21، تاريخ ابن الجوزى ، 7/28، مطالب و منابع استفاده شده از مقاله دانشمند محترم عبدالحسين صالحى شهيدى قزوينى .
704- ادب الطف ، 3/103 - 107، سفر نامه ابن بطوطه ، ترجمه فارسى ، ج 1، ص 28، مشاهده العتره الطاهره ، ص 246، تاريخ جغرافيايى كربلا معلى ، 198 - 206، نظم الفاطميين و رسومهم ، ج 2، ص 128 - 129
705- منابع : اعيان الشيعه ، 1/627، مشاهده العتره الطاهره ، 83
706- تحقيق درباره روز اربعين ، ص 392
707- تتمه المنتهى ، ص 139
708- تتمه المنتهى ، ص 240
709- تتمه المنتهى ، ص 241
710- راه و روش ما، ص 257 به نقل از تاريخ ابن عساكر، ج 4، ص 342 و كفايه حافظ گنجى ، ص 293
711- تتمه المنتهى ، ص 241
712- امالى صدوق ، ص 79
713- روضه الواعظين ، چاپ قديم ، ص 145
714- كشف الغمه ، ج 2، ص 240
715- چهره خونين ، ص 351
716- سوره آل عمران ، آيه 28
717- مهدى موعود، ص 1173
718- چهره خونين ، ص 375، و الدمعه الساكبه ، تظلم الزاهرا.
719- ارشاد مفيد، ص 243
720- كامل بهائى ، ج 2، ص 289
721- بانوى كربلا، ص 147
722- ارشاد مفيد، ص 244
723- سوره زمر، آيه 42
724- ارشاد مفيد، ص 414
725- بانوى كربلا، ص 148، منتهى الامال ، ج 1، ص 414
726- منتهى الامال ، ج 1، ص 725
727- قصه كربلا، ص 428 - 432. نقل از آقاى محمد على مجاهدى (پروانه ) است سيرى در ملكوت ص 396 - 400
728- قصه كربلا، ص 438 - 439
729- راقصات ، به شترانى گفته مى شود كه زائران خانه خدا را از مكه به منى و عرفات مى برند.
730- قصه كربلا، ص 439 - 442
731- سوره كهف ، آيه 9
732- منتهى الامال ، ج 1، ص 764 - 765
733- سوره شعراء، آيه 227
734- شهيد كربلا ج 2، ص 149 - 159، به نقل از زندگانى امام حسين عليه السلام عمادزاده ص 601 - 609
735- منتخب التواريخ ، ص 894
736- امالى صدوق ، ص 101 ارشاد مفيد، ص 246
737- بررسى تاريخ عاشورا، ص 219
738- تذكره ابن جوزى ، ص 150
739- ناسخ حالات امام حسين عليه السلام ، ج 3، ص 172
740- مقتل جامع ، ج 2، ص 219
741- پيشواى شهيدان ، ص 276
742- تاريخ طبرى ، ج 6، ص 26
743- سوره روم : 10
744- سوره آل عمران : 178
745- اشاره به فرموده رسول خدا صلى الله عليه و آله است كه در فتح مكه رسول خدا صلى الله عليه و آله ابوسفيان جد يزيد لعنه الله عليهما مورد عفو قرار داد و آنها را آزاد نمود و فرمود: اذهبوا فاتتم الطلقاء
746- اين جمله مباركه اشاره است به هند جگر خواره كه در جنگ احد دستور داد شكم حضرت حمزه سيدالشهدا را پاره نموده و جگرش را به دندان گرفت ، خداوند در او تلخى قرار داد تا به بدن نجس او نرود
747- سوره آل عمران : 169
748- سوره مريم : 78
749- سوره فصلت : 46
750- بحار الانوار، 45/133، الاحتجاج 2/122 با كمى اختلاف
751- نعمان بن بشير، از انصار است و پدرش بشير بن سعد از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله است و او امير كوفه بود در زمان معاويه و در سال 65 در حمص به قتل رسيد.
752- قمقام زخار، 565
753- نفس المهموم ، ص 450
754- در اين خطبه آمده كه هفت عامل برترى به اهل بيت داده شده ، ولى شش خصلت بيشتر ذكر نگرديده است . در نقل كامل بهائى آمده است كه خصلت هفتم : و المهدى الذى يقتل الدجال و مهدى كه دجال را مى كشد، از ماست (نفس المهموم 450)
755- از شجره رسالت و در بيعت شجره شركت كرد، و از مكه به مدينه هجرت نمود.
756- ممكن است مراد از دو مشعر، دو بهشت باشد زيرا مشعر به موضعى گفته مى شود كه داراى درخت زياد باشد، بنابراين مراد وارث دو بهشت است ، و در آيه مباركه آمده است و لمن خاف مقام ربه جنتان و ممكن است مراد از مشعر، مزدلفه باشد و آن جايى است كه حاجيان شب دهم تا طلوع آفتاب روز دهم ذيحجه در آنجا وقوف مى كنند و اين موقف از جمله مكانهاى حرم است ، و در اين صورت مراد از دو مشعر، مزدلفه و عرفات باشد.
757- بحار الانوار 45/137، الاحتجاج 2/132 به اختصار نقل كرده است .
758- نفس المهموم 451
759- نفس المهموم 451
760- قصه كربلا، اثر ارزنده حجه الاسلام و المسلمين حاج شيخ على نظرى منفرد از خطباى بزرگ حوزه علميه قم ، ص 499 - 513
761- منتهى الامال ، ج 1، ص 424
762- سوره كهف ، آيه 23
763- سوره شورى ، آيه 23
764- سوره اسرا، آيه 26
765- سوره انفال ، آيه 42
766- سوره احزاب ، آيه 33
767- احتجاج طبرسى ، چاپ نجف ، ج 2، ص 33
768- منتهى الامال ، ج 1، ص 447
769- سفينه البحار: مرحوم محدث قمى ، ج 6 ص 133
770- سفينه البحار: مرحوم محدث قمى ، ج 6 ص 134
771- ترجمه مقاتل الطالبيين : صفحه 81 و 82
772- از فائز تبريزى
773- قصه كربلا، ص 545 - 547
774- چهره درخشان قمر بنى هاشم عليه السلام ، ج 1، چاپ پنجم ، ص 99- 100
775- تذكره الشهدا: ملا حبيب الله كاشانى ، ص 443
776- بانوى كربلا، ص 163
777- معالى السبطين ، ج 2، ص 36
778- بانوى قهرمان كربلا، ص 243
779- سيده زينب ، ص 21
780- سيده زينب ، ص 22
781- زينب اخت الحسين ، ص 45.
782- از عنصر شجاعت ، ج 1، ص 63
783- ر.ك . تحقيق در روز اربعين سيد الشهدا، ص 504
784- منتهى الامال ، ج 1، ص 415
785- غرر الحكم
786- نهج البلاغه ، خطبه 129
787- سوره حجرات ، آيه 4
788- اقتباس از سرمايه سخن ، دكتر آيتى بيرجندى ، ص 121
789- در مكتب اهل بيت ، ص 119
790- تحف العقول ، ص 251
791- تحف العقول ، ص 250
792- تحف العقول ، ص 250
793- تحف العقول ، ص 253
794- تحف العقول ، ص 253
795- تحف العقول ، ص 253
796- تحف العقول ، ص 246
797- مكتب اسلام ، سال 14 شماره 11
798- مناقب ابن شهر آشوب ، ج 4، ص 97
799- سوره اعراف ، آيه 58
800- منطق الحسين عليه السلام ، ص 235
801- از كتاب تحف العقول
802- منطق الحسين عليه السلام ، ص 226
803- خصال ، ص 190