پل کشکان؛ مادر پلهای ایران
پل کشکان، با قدمتی بیش از هزار سال و لقب "مادر پلهای ایران"، نمادی از مهندسی باستانی لرستان است که همچنان به عنوان جاذبهای تاریخی و گردشگری پذیرای بازدیدکنندگان است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - پل کشکان یکی از زیباترین و تاریخیترین سازههای استان لرستان است که با شکوهی بینظیر بر روی رودخانه کشکان در شهر خرمآباد قرار گرفته است. این پل نه تنها یک مسیر ارتباطی، بلکه نمادی از هنر، مهندسی و مقاومت مردم این دیار در گذر زمان است.
ویژگیهای معماری و ساختاری
این پل با استفاده از سنگهای بزرگ و ملات گچ و آهک ساخته شده و بدون استفاده از هیچگونه فلز یا میخ آهنی، سالهاست که پابرجاست. پل دارای دو طبقه است که طبقه پایین برای عبور آب و طبقه بالا برای عبور عابران و اسبها طراحی شده است.
وجود پشتبندهای سنگی در دو طرف پل، باعث مقاومت آن در برابر سیلابهای خروشان شده است.
طاقهای منحنی و سنگچینیهای دقیق، جلوهای هنری به این سازه دادهاند که در هر فصلی از سال، منظرهای خیرهکننده خلق میکند.
پل کشکان؛ مادر پلهای ایران، شاهکار مهندسی باستانی لرستان که همچنان استوار است
عطا حسن پور پیش از این با اشاره به موقعیت استراتژیک لرستان به عنوان گذرگاهی تاریخی عنوان نمود: مهندسان ایرانی در دوران باستان با درک اهمیت این منطقه، پلهای متعددی بر روی رودخانههای خروشان آن بنا کردند. در این میان، پل کشکان به عنوان بزرگترین و شاخصترین آنها، تجلیگر نبوغ و خلاقیت معماران ایرانی در قرن چهارم هجری قمری است.
وی افزود: ساخت این پل شگفتانگیز که از سال ۳۸۸ تا ۳۹۸ هجری قمری به طول انجامید، به دستور ابونجم بدر ابن حسنویه، حاکم وقت لرستان، صورت گرفت. پل کشکان نه تنها در مسیر ارتباطی مهمی میان شاپورخواست (خرمآباد امروزی) و تیسفون عراق قرار داشته، بلکه به عنوان یکی از ابرسازههای آبی و تاریخی ایران و دنیای باستان شناخته میشود.
حسن پور در ادامه افزود: طول تقریبی پل ۳۲۵ متر و ۱۲ چشمه طاق که یکی از آنها دهانهای به عرض ۲۵ متر دارد، و ارتفاعی حدود ۲۵ متر، این پل نمادی از عظمت و مقیاس در معماری باستانی است. نکته قابل توجه در ساخت این بنا، انتقال سنگهای عظیم آن از فاصلهای ۱۵ کیلومتری (دامنه کوه مَپل) است که خود نشاندهنده توانایی فوقالعاده مهندسان و کارگران آن دوران بوده است.
مدیر کل میراث فرهنگی در ادامه عنوان نمود: ماندگاری و ایستایی پل کشکان در طول هزاران سال، حتی در سیل ویرانگر سال ۹۸ که یکی از پایههای آن آسیب دید، تحسینبرانگیز است. این پایداری مثالزدنی، همراه با ابعاد سترگ پل، آن را به یکی از بناهای منحصربهفرد در میان آثار تاریخی ایران تبدیل کرده است.
عطا حسن پور با اعلام این خبر افزود: در کنار این شاهکار معماری، موزهای از انواع پل وجود دارد که پلهای تاریخی از دورههای مختلف ایران، از هخامنشیان تا پهلوی اول را به نمایش گذاشته و روند تکامل پلسازی در این سرزمین را به تصویر میکشد. امروزه، پل کشکان نه تنها یک اثر تاریخی، بلکه به یک منطقه گردشگری مهم تبدیل شده و بازدیدکنندگان بسیاری را برای دیدن شکوه و عظمت آن به سوی خود فرا میخواند.
اهمیت تاریخی و فرهنگی
پل کشکان در دوران صفویه و به دستور شاه عباس اول ساخته شد و نقش مهمی در تجارت و ارتباطات بین شهرهای مختلف ایفا کرده است. امروزه این پل به عنوان یکی از جاذبههای اصلی گردشگری خرمآباد شناخته میشود و هر ساله گردشگران زیادی از آن دیدن میکنند.
این پل به عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده و بخشی از هویت تاریخی لرستان است. ساخت این پل در شرایط سخت و با ابزارهای ابتدایی، نشاندهنده هوش و خلاقیت مهندسان قدیم است.
