باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- یک مطالعه جدید، بر اساس تصاویر ثبتشده توسط یک کاوشگر فضایی که خورشیدگرفتگی را شبیهسازی میکند، نشان داده است که باد خورشیدی در جو خورشید، تاج خورشید، با سرعتی تا چهار برابر سریعتر از آنچه قبلاً تصور میشد، جریان دارد.
این نوع باد بسیار نزدیک به سطح خورشید تشکیل میشود و با سرعتی حدود ۱۰۰ کیلومتر در ثانیه حرکت میکند، که به طور قابل توجهی کندتر از "باد خورشیدی سریع" است که سرعت آن به ۷۷۰ کیلومتر در ثانیه میرسد و از مناطق تاریک و سرد در جو بالایی خورشید سرچشمه میگیرد.
با این حال، تصاویر ثبتشده توسط ماموریت Proba-۳ آژانس فضایی اروپا نشان داد که باد کندتر میتواند بسیار سریعتر از پیشبینیها باشد.
آندری ژوکوف، فیزیکدان خورشیدی در رصدخانه سلطنتی بلژیک و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: "در ناحیه داخلی تاج خورشید، که مشاهده آن بسیار دشوار است، شاهد انفجارهایی از باد خورشیدی کند بودیم که با سرعتی سه تا چهار برابر سریعتر از حد انتظار حرکت میکردند. " باد خورشیدی به جای سرعت ۱۰۰ کیلومتر در ثانیه، مستقیماً بالای سطح خورشید به سرعت تقریبی ۴۸۰ کیلومتر در ثانیه میرسد.
باد خورشیدی جریانی از ذرات باردار است که دائماً از خورشید ساطع میشود و در سراسر منظومه شمسی پخش میشود و باعث طوفانهای ژئومغناطیسی و تابش شدید میشود.

دانشمندان معتقدند که نوع کندتر باد خورشیدی زمانی ایجاد میشود که خطوط میدان مغناطیسی خورشید شکسته و سپس دوباره متصل میشوند، اما این فرآیند همچنان یک راز است. برخلاف باد صاف و سریع، باد کندتر به صورت بادهای تودهای ظاهر میشود که در تصاویر به صورت رگههای روشن ظاهر میشوند.
تا همین اواخر، تصویربرداری از تاج خورشیدی بسیار دشوار بود، زیرا در مقایسه با دیسک روشن خورشید که یک میلیون برابر روشنتر است، بسیار کمنور است. تلسکوپهای زمینی مجهز به سپرهایی برای جلوگیری از نور خورشید با این مشکل روبهرو بودند که این سپرها باید منطقه نزدیک سطح خورشید را که باد از آن سرچشمه میگیرد نیز بپوشانند و این مانع مطالعه آنها میشد. بنابراین، تنها راه مشاهده این منطقه در طول یک خورشیدگرفتگی کامل طبیعی بود.
اما خورشیدگرفتگی کامل نادر است و به طور متوسط کمتر از یک بار در سال در جایی از کره زمین رخ میدهد و تنها چند دقیقه طول میکشد - زمان کافی برای دانشمندان نیست تا اسرار خورشید را کشف کنند.
ماموریت Proba-۳ آژانس فضایی اروپا این مشکل را حل میکند. این ماموریت شامل دو فضاپیما است که با فاصله ۱۵۰ متر از هم پرواز میکنند و فضاپیمای نزدیکتر به خورشید به عنوان یک مانع بزرگ برای فضاپیمای دورتر عمل میکند.
از زمان پرتاب آن در دسامبر ۲۰۲۴، این فضاپیما ۵۷ خورشیدگرفتگی مصنوعی را بازسازی کرده و ۲۵۰ ساعت ویدیوی با کیفیت بالا از منطقهای که باد خورشیدی از آن سرچشمه میگیرد، ضبط کرده است.
جو زاندر، دانشمند پروژه Proba-۳ در آژانس فضایی اروپا، گفت: "ما میتوانیم نحوه شتاب گرفتن باد خورشیدی در نزدیکی خورشید را ردیابی کنیم و قبلاً سرعتها و شتابهایی را دیدهایم که ما را شگفتزده کردهاند. "
اندازهگیریها نشان میدهد که باد خورشیدی کند به طور نامنظم از سطح خورشید خارج میشود و اختلالاتی در مقیاس کوچک در میدان مغناطیسی ایجاد میکند.
زاندر در پایان گفت: «این اولین مجموعه دادهها تنها آغاز یک سفر بسیار طولانیتر برای درک کامل آنچه در حال رخ دادن است، میباشد.»
این مطالعه در مجله Astrophysical Journal Letters منتشر شده است.
منبع: Space.com