باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا خدابنده - دکتر حانیه ندرلو داروساز و کارشناس امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد گفت: در شرایط بحرانی مانند زلزله، سیل، جنگ یا همهگیری بیماریهایی مانند COVID-۱۹، دسترسی به خدمات درمانی و دارو ممکن است با اختلال مواجه شود. در چنین شرایطی، آمادگی قبلی خانوادهها میتواند نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت افراد ایفا کند. با این حال، این آمادگی به معنای ذخیرهسازی بیرویه دارو نیست، بلکه هدف، داشتن یک مجموعه دارویی ضروری، ایمن و کاربردی است.
هر خانواده بهتر است یک «کیت دارویی اولیه» در منزل داشته باشد که شامل داروهای عمومی و پرکاربرد است. از جمله مهمترین این داروها میتوان به مسکنها و تببرها مانند Acetaminophen و Ibuprofen اشاره کرد که در کنترل درد و تب مؤثر هستند.
داروهای ضد حساسیت مانند Loratadine برای واکنشهای آلرژیک، و داروهای ضد اسهال مانند Loperamide نیز از دیگر اقلام ضروری محسوب میشوند. همچنین وجود محلولهای جبران کمآبی (ORS) در شرایطی مانند اسهال یا گرمازدگی اهمیت زیادی دارد.
در کنار این موارد، داروهای ساده سرماخوردگی، آنتیاسیدها برای مشکلات گوارشی و در صورت نیاز داروهای ضد تهوع مانند Ondansetron (با تجویز پزشک) نیز میتوانند در این کیت قرار گیرند.
بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن باید توجه ویژهای به تأمین داروهای خود داشته باشند. این افراد بهتر است همواره ذخیرهای از داروهای ضروری خود برای حداقل دو تا چهار هفته داشته باشند. به عنوان مثال، بیماران دیابتی به Insulin، بیماران مبتلا به فشار خون به داروهایی مانند Losartan و بیماران مبتلا به آسم به اسپریهای تنفسی وابسته هستند. قطع ناگهانی این داروها میتواند عوارض جدیتری نسبت به خود بحران ایجاد کند.
داشتن برخی تجهیزات ساده در کنار داروها میتواند بسیار کمککننده باشد. دماسنج، دستگاه فشارسنج (برای خانوادههای در معرض خطر)، دستگاه اندازهگیری قند خون (گلوکومتر)، و اقلام کمکهای اولیه مانند باند، گاز استریل و مواد ضدعفونیکننده از جمله این موارد هستند.
برای حفظ اثربخشی داروها، نگهداری صحیح آنها اهمیت زیادی دارد. داروها باید در محیطی خشک، خنک و دور از نور مستقیم نگهداری شوند. همچنین توجه به تاریخ انقضا و نگهداری دارو در بستهبندی اصلی از نکات ضروری است. برخی داروها مانند انسولین نیاز به شرایط نگهداری خاص (دمای یخچال) دارند که باید به آن توجه ویژه شود.
یکی از مهمترین نکاتی که باید به آن توجه شود، پرهیز از مصرف خودسرانه داروها، بهویژه آنتیبیوتیکهاست. ذخیرهسازی بیرویه و استفاده نادرست از این داروها میتواند منجر به بروز مقاومت میکروبی شود که یک تهدید جدی برای سلامت عمومی است. همچنین استفاده از داروهای دیگران یا داروهای بدون برچسب نیز میتواند خطرناک باشد.
در زمان بحران، آمادگی دارویی به معنای داشتن یک مجموعه محدود، اما ضروری از داروها و تجهیزات است. این آمادگی، در کنار افزایش آگاهی عمومی، میتواند از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کرده و حتی جان افراد را نجات دهد. به همین دلیل، توصیه میشود خانوادهها با برنامهریزی صحیح و مشورت با داروساز یا پزشک، یک کیت دارویی مناسب برای شرایط اضطراری تهیه کنند.