باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلیپور - فاطمه اکبری کارشناس بازار سرمایه در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بازار سرمایه در نخستین روز معاملاتی هفته با فشار سنگین فروش آغاز شد. شاخص کل بورس با افت ۱۰۴ هزار و ۲۳۵ واحدی، معادل ۱.۹۷ درصد، به سطح پنج میلیون و ۱۸۲ هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز بیش از ۱۸ هزار واحد کاهش یافت و در محدوده یک میلیون و ۳۶۵ هزار واحد قرار گرفت. افت بیشتر شاخص کل نسبت به شاخص هموزن نشان میدهد که فشار فروش در نمادهای بزرگ و شاخصساز شدیدتر بوده است. نمادهایی مانند فملی، فارس، شپنا، شبندر، وبملت، وپاسار و شستا بیشترین تأثیر منفی را بر شاخص داشتند. با این حال، منفی بودن ۵۶۹ نماد و تشکیل ۳۴۸ صف فروش نشان میدهد که فضای منفی فقط به سهمهای بزرگ محدود نبوده و تقریباً بخش وسیعی از بازار را درگیر کرده است.
او افزود: یکی از مهمترین نکات معاملات شنبه، خروج حدود ۵.۲ همت پول حقیقی از بازار بود. این اتفاق در ادامه روند منفی روز چهارشنبه رخ داد؛ روزی که حدود ۶.۸ همت پول حقیقی از بازار خارج شده بود. به این ترتیب، در دو روز معاملاتی نزدیک به ۱۲ همت نقدینگی حقیقی از بازار سهام خارج شده است. این موضوع نشان میدهد که سرمایهگذاران خرد همچنان محتاط هستند و تمایل زیادی برای پذیرش ریسک ندارند؛ ارزش معاملات خرد نیز به حدود ۲۶.۹ همت رسید؛ در حالی که در آخرین روز معاملاتی هفته قبل بیش از ۵۰ همت بود. کاهش تقریباً ۴۷ درصدی ارزش معاملات در کنار افت شدید شاخصها، پیام مهمی دارد: مشکل بازار فقط افزایش فروش نیست، بلکه خریداران نیز عقبنشینی کردهاند. در واقع، به دلیل بالا بودن ریسکهای سیاسی و اقتصادی، تقاضای مؤثری در بازار شکل نگرفت و همین موضوع باعث شد عرضهها بهراحتی قیمتها را پایین بیاورند.
اکبری در ادامه بیان کرد: در میانه معاملات، فشار فروش بیشتر شد و تعداد صفهای فروش تا ۴۴۷ نماد افزایش یافت. ارزش سفارشهای فروش نیز در مقطعی بیش از دو برابر سفارشهای خرید بود. البته در نیم ساعت پایانی، بخشی از صفهای فروش جمع شد و شاخص حدود پنج هزار واحد از کف روزانه فاصله گرفت، اما این بهبود محدود را نمیتوان نشانه بازگشت جدی بازار دانست؛ زیرا همچنان قدرت فروشندگان از خریداران بیشتر بود.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه عنوان کرد: ریزش روز شنبه را نمیتوان فقط یک واکنش هیجانی پس از تعطیلات دانست بازار در روز چهارشنبه نیز شرایط مناسبی نداشت و با خروج سنگین پول، افزایش صفهای فروش و ضعف تقاضا روبهرو بود؛ بنابراین تحولات سیاسی و فضای نامطمئن اقتصادی بیشتر باعث تشدید مشکلاتی شد که از قبل در بازار وجود داشت. در این میان، گروههای غذایی و دارویی عملکرد نسبتاً بهتری داشتند. این صنایع معمولاً در شرایط پرریسک مقاومت بیشتری دارند، چون تقاضا برای محصولات آنها نسبت به سایر صنایع پایدارتر است. همچنین تغییر مبنای ارزی میتواند باعث افزایش فروش ریالی برخی شرکتهای دارویی شود. با این حال، افزایش فروش بهتنهایی کافی نیست و برای ارزیابی واقعی شرکتها باید حاشیه سود، حجم فروش، هزینههای مالی و جریان نقدی آنها نیز بررسی شود. از طرفی گزارشهای سهماهه شرکتها میتواند در روزهای آینده تا حدی از بازار حمایت کند، بهویژه اگر سودآوری شرکتها بهتر از انتظار باشد. اما تا زمانی که ریسکها کاهش پیدا نکند و پول حقیقی دوباره به بازار بازنگردد، بعید است گزارشهای مثبت بتوانند روند بازار را به شکل پایدار تغییر دهند.
او افزود: در مجموع، معاملات شنبه نشان داد که بازار همچنان با کمبود اعتماد، خروج نقدینگی و ضعف تقاضا روبهرو است. برای اینکه بتوان از پایان روند نزولی صحبت کرد، باید خروج پول حقیقی متوقف شود، ارزش معاملات افزایش پیدا کند، صفهای فروش کاهش یابد و تقاضا به نمادهای بزرگ بازگردد. تا قبل از مشاهده این نشانهها، هر رشد احتمالی بیشتر میتواند موقتی باشد تا آغاز یک روند صعودی جدید.