باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان در گفتگو با خبرنگار ما با گرامیداشت سالروز ثبت جهانی «محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد» در فهرست میراث جهانی یونسکو، خواستار ثبت ۲۰ تیرماه به عنوان «روز ثبت جهانی محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد» در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران شد و این رویداد را یکی از بزرگ‌ترین افتخارات فرهنگی و تمدنی کشور در دهه‌های اخیر دانست.

مجتبی رومانی اظهار کرد: ثبت جهانی محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد در چهل‌وهفتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، برگ زرینی در تاریخ فرهنگی ایران و لرستان است؛ رخدادی که نشان داد جهان در برابر بیش از ۶۳ هزار سال پیشینه زیست انسان در این سرزمین سر تعظیم فرود آورده است.

وی افزود: این پرونده که در بهمن‌ماه ۱۴۰۲ به عنوان سهمیه جمهوری اسلامی ایران برای سال ۲۰۲۵ به یونسکو ارسال شده بود، پس از ارزیابی‌های دقیق کارشناسی و میدانی توسط نهاد مشورتی ایکوموس و دریافت نظر مثبت این نهاد، در اجلاس کمیته میراث جهانی به تصویب رسید و به عنوان بیست‌ونهمین اثر فرهنگی، تاریخی و طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان با اشاره به اهمیت این مجموعه گفت: محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد با عرصه‌ای بیش از ۴۱۴ هکتار و حریمی بالغ بر هفت هزار هکتار، مجموعه‌ای کم‌نظیر از غارهای کلدر، یافته، قمری، کنجی، گیلوران، پناهگاه سنگی گرارجنه و تپه تاریخی فلک‌الافلاک را در بر می‌گیرد؛ مجموعه‌ای که شواهد ارزشمند و مستندی از حضور انسان در حدود ۶۳ هزار سال پیش در زاگرس و فلات ایران را در خود جای داده و از برجسته‌ترین محوطه‌های پارینه‌سنگی جهان به شمار می‌رود.

رومانی ادامه داد: محدوده ثبت‌شده با عنوان «دره خرم‌آباد» از تنگ شبیخون و غار کلدر در شمال تا غار کنجی در جنوب و غار یافته در غرب امتداد یافته و یکی از غنی‌ترین چشم‌اندازهای فرهنگی و باستان‌شناختی ایران را شکل داده است؛ ظرفیتی که می‌تواند نقش مهمی در توسعه پژوهش‌های علمی، دیپلماسی فرهنگی و رونق گردشگری ایفا کند.

وی با قدردانی از همه عوامل این موفقیت ملی اظهار کرد: این دستاورد نتیجه سال‌ها تلاش علمی و تخصصی باستان‌شناسان، کارشناسان میراث فرهنگی، مسئولان وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ستاد و استان، استانداری لرستان، انجمن‌های مردم‌نهاد، اصحاب رسانه، تیم رسانه‌ای ثبت جهانی و همراهی مردم فرهنگ‌دوست لرستان است و بی‌تردید این همدلی ملی، عامل اصلی تحقق این موفقیت تاریخی بوده است.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان تصریح کرد: ثبت جهانی دره خرم‌آباد، صرفاً ثبت چند غار یا محوطه باستانی نیست؛ بلکه ثبت بخشی از هویت، فرهنگ و حافظه تاریخی ملت ایران است؛ هویتی که ریشه در اعماق تاریخ دارد و امروز به تأیید عالی‌ترین نهاد بین‌المللی میراث فرهنگی جهان رسیده است.

رومانی با تأکید بر ضرورت پاسداشت این رویداد ملی گفت: پیشنهاد می‌شود ۲۰ تیرماه، سالروز ثبت جهانی محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد، به عنوان یک مناسبت رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران ثبت شود. این اقدام می‌تواند ضمن پاسداشت یکی از مهم‌ترین افتخارات فرهنگی کشور، به افزایش آگاهی عمومی، تقویت هویت ملی، ترویج فرهنگ حفاظت از میراث فرهنگی و معرفی هرچه بیشتر جایگاه ایران به عنوان یکی از کهن‌ترین خاستگاه‌های تمدن بشری کمک کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: با ثبت جهانی این اثر، شمار آثار ثبت‌شده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ۲۹ اثر رسید و مسئولیت ما در حفاظت، معرفی و بهره‌برداری علمی و فرهنگی از این میراث ارزشمند دوچندان شده است. امید است با تداوم صلح و آرامش، این گنجینه بی‌بدیل بیش از گذشته در خدمت توسعه فرهنگی، علمی و گردشگری کشور و رفاه مردم لرستان قرار گیرد.