باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه دوشنبه، ۲۹ تیر ۱۴۰۵ با حضور در نشست خبری هفتگی به پرسش‌های خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی درباره مهم‌ترین تحولات عرصه سیاست خارجی در روز‌های اخیر پاسخ داد.

بقایی در ابتدا با اشاره به قهرمانی تیم ملی فوتبال اسپانیا در جام جهانی گفت: به اسپانیا برای قهرمانی تبریک می‌گوییم؛ جام جهانی ۲۰۲۶ و بازی فینال از سیاسی‌ترین جام‌های جهانی و بازی‌های فوتبال بود.

وی اضافه کرد: سیاست‌زدگی این جام در برخورد با تیم ملی ایران هم دیده شد؛ بازی فینال جام جهانی هم ادامه این سیاسی‌کاری بود؛ رویکرد اسپانیا در یک سال اخیر در مخالفت با نسل‌کشی ارزشمند بود و یکی از دلایلی که مردم جهان دوست داشتند اسپانیا برنده شود، همین رویکرد بود. 

سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه البته ما با مردم آرژانتین هم مشکلی نداریم، اظهار کرد: یک دیپلمات سابق آرژانتین صبح امروز به من پیام داد که دلیل اصلی باخت تیم ملی ما حمایت کسانی از تیم ما بود که دست‌شان به خون ملت ایران غزه و لبنان آلوده است.

از مذاکرات چه خبر؟

بقایی در بخشی دیگر درباره آخرین وضعیت مذاکرات و یادداشت تفاهم، توضیح داد: اصرار بر دوگانه مذاکره یا جنگ برای کشور ما مفید نیست؛ تصور اینکه دیپلماسی نافی دفاع است یا این دو سازگاری ندارند، منطق صحیحی ندارد.

وی اضافه کرد: هدف صیانت از منافع ملی ایران گاهی با ابزار دفاع و گاهی با دیپلماسی و گاهی همزمان هر دو است؛ اظهارنظر در مورد مذاکره برای فریب درست نیست؛ آمریکا از یادداشت تفاهم خارج شد، چون خود را مغبون می‌دید. 

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: اگر انتظار دارید دیپلمات‌ها به‌خاطر ترس از فریبکاری دشمن صحنه را ترک کنند، این کار را نمی‌کنند؛ مگر آنهایی که پای لانچر هستند از ترس تکنولوژی برتر طرف مقابل فرار می‌کنند؟ ما در جنگی نابرابر هستیم؛ دیپلماسی و دفاع دو بال هستند. من در بین ایرانیان کسی را به عنوان جنگ‌طلب نمی‌شناسم؛ مگر ما جنگ را شروع کردیم؟ ما برای پیشبرد دیپلماسی تا دقایق آخر تلاش کردیم؛ صلح یک کالای لوکس در طاقچه روابط بین‌الملل نیست بلکه برای صلح باید جنگید؛ صلح در منطقه ما که جنگ ارزان و عادی‌سازی شده است، صلح کالای گرانیست؛ ما برای صلح هزینه سنگینی دادیم؛ باید از تصورات فانتزی در مورد جنگ و صلح دست برداریم؛ جنگ یک واقعیت است که به ما تحمیل شده است؛ بهانه‌های مختلف برای جنگ علیه ما مطرح کردند.

بقایی با بیان اینکه برخی تحلیل‌ها درباره ابهام یادداشت تفاهم در راستای توجیه بدعهدی آمریکا مطرح می‌شوند، تاکید کرد: متن متن کوتاهی است؛ متن کاملا روشن است و بهانه‌ای برای پیمان‌شکنی آمریکا وجود ندارد و آمریکایی‌ها هم نمی‌گویند به دلیل اشتباه در تفسیر جنگ را از سر گرفتند.

وی با بیان اینکه گزینه‌های ما نه‌تنها روی میز است، بلکه در حال اعمال است، گفت: منطق یادداشت تفاهم هم تعهد در برابر تعهد بود؛ ما پیشگام نقض عهد نبودیم، اما زمانی که آمریکا تعهداتش را نقض کرد ما هم اعلام کردیم که تعهدات را اجرا نمی‌کنیم؛ صورت مساله روشن است؛ تفاهم زمانی ارزش دارد که طرفین به آن پایبند باشند؛ موضع ما روشن است و به همین روند ادامه می‌دهیم. 

درباره مسئولیت آمریکا در جنایت میناب هیچ تردیدی وجود ندارد

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اظهارات ترامپ در مورد مدرسه میناب، گفت: مقام‌های آمریکایی درباره گزارش‌هایی که می‌گیرند باید تجدیدنظر کنند؛ آنها هرچه را دوست ندارند به‌عنوان اخبار جعلی و هوش مصنوعی مطرح می‌کنند. 

وی اضافه کرد: درباره جنایت میناب هیچ تردیدی وجود ندارد که آمریکا این اقدام جنایتکارانه را عامدانه انجام داد؛ آمریکایی‌ها با برجسته کردن جنایت میناب می‌خواهند جنایت‌های چهل روزه خود را قانونی جلوه دهند؛ هیچ توجیهی بار گناه و مسئولیت این جنایت را کم نمی‌کند؛ ما به مستندسازی همه جنایت‌ها ادامه می‌دهیم و آمریکا را پاسخگو خواهیم کرد.

آخرین وضعیت تلاش‌های میانجی‌ها

بقایی در بخشی دیگر درباره سفر عراقچی به قطر و طرح قطر برای آتش‌بس ۱۰ روزه، اظهار کرد: اصل موضوع که میانجی‌ها فعال هستند و تلاش می‌کنند از تشدید تنش جلوگیری کنند و ما برای توقف جنایت‌های آمریکا هیچ دریغ نمی‌کنیم، تردیدی نیست؛ دیپلماسی وظایف خود را می‌شناسد و همراه با نیرو‌های مسلح عمل می‌کند. پیشنهاد‌هایی از طرف میانجی‌ها مطرح شده و ما آنها را دریافت کردیم.

واکنش به ادعای ترامپ پیرامون جزایر ایرانی 

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره ادعای ترامپ پیرامون جزایر ایرانی، اظهار کرد: تبعات چنین ادعا‌هایی را آمریکایی‌ها می‌بینند.

وی تاکید کرد: در همان مناطق افرادی هستند که برای خوشامدگویی به آمریکایی‌ها لحظه‌شماری می‌کنند. 

واکنش به اظهارات مارکو روبیو درباره آمادگی برای دیپلماسی 

بقایی درباره ادعا‌های وزیر خارجه آمریکا در مورد آمادگی برای دیپلماسی، گفت: ما این آمادگی آنها را بار‌ها دیدیم و آزمودیم. 

وی اضافه کرد: وقتی آمریکا از دیپلماسی سخن می‌گوید منظورش تهدید و ارعاب و تحمیل است؛ مادامی که در این فضا باشند پاسخ ما همچنان دفاع از ایران خواهد بود.

جزئیات فرود هواپیمای ایران در یمن 

بقایی در بخشی دیگر درباره فرود هواپیمای ایران در یمن، اظهار کرد: ما قائل به وجود تحریم هوایی علیه یمن نیستیم و چنین برداشتی از قطعنامه‌های سازمان ملل درست نیست؛ پرواز این هواپیما برای انتقال هیئت یمنی بود که برای شرکت در مراسم رهبر شهید به ایران آمده بودند.

وی تصریح کرد: برخی نیز مجروحان یمنی بود که در ایران درمان شده بودند؛ ما سریع حمله به فرودگاه صنعا را محکوم کردیم و این را خلاف اصل حاکمیت سرزمینی یمن می‌دانیم.

موضع ایران درباره موضوع تنگه هرمز

بقایی در بخشی دیگر درباره تنگه هرمز، توضیح داد: فارغ از بند پنج تفاهم نامه، ما به عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز حقوقی داریم؛ از تجربه تعرض نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و همکاری برخی کشور‌های منطقه درس گرفتیم؛ نباید اجازه سوءاستفاده از این آبراه برای تعرض مجدد به ایران را بدهیم و مصمم هستیم تدابیر لازم برای اعمال حاکمیت خود و عدم سوءاستفاده از تنگه هرمز را اتخاذ کنیم.

وی اضافه کرد: با عمان از مدت‌ها قبل، یعنی از ۲۰ فروردین، در ارتباط و مشورت بودیم؛ تلاش کردیم با همکاری عمان تدابیر را اتخاذ کنیم و همچنان بر این باوریم؛ پیشنهاد‌هایی مطرح شده، اما اصل موضوع این است که درباره تنگه هرمز منافع و حاکمیت خود را اعمال کنیم.

آمریکا به تعهداتش عمل نکرد

بقایی در پاسخ به سوال خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان درباره اظهارات جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا در مورد کارزار رژیم صهیونیستی برای خرابکاری در تفاهم ایران و آمریکا، گفت: دعوا‌های داخلی آمریکا را به خودشان واگذار می‌کنیم؛ برای ما عملکرد آمریکا مهم است که در این موضوع خاص به تعهداتش عمل نکرد؛ در بدسگالی رژیم صهیونیستی هم تردید نیست.

وی اضافه کرد: اما اصل موضوع این است که هر دولتی باید مسئولیت‌های خود را انجام دهد.

واکنش به حمله آمریکا به زیرساخت‌های ایران 

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره حمله آمریکا به زیرساخت‌های ایران، اظهار کرد: هیچ زخمی باعث نمی‌شود کشوری مانند ایران در دفاع از حاکمیت ملی و عزت مردم خود مماشات کند. 

وی اضافه کرد: به بدترین شیوه و مانند گروه‌های تروریستی ازجمله داعش به زیرساخت‌های ما حمله و تهدید کردند؛ این اقدام با معیارهای انسان متمدن که مدعی آن هستند مطابقت ندارد؛ اگر فکر می‌کنند این‌گونه می‌توانند در عزم ایران خلل وارد کنند، این‌گونه نخواهد بود. 

حمله اخیر به سایت دارخوین نقض حقوق بین‌الملل هسته‌ای است

بقایی درباره امکان خروج از ان‌پی‌تی و تغییر دکترین هسته‌ای ایران، گفت: بررسی گزینه‌ها در هر موضوعی مرتبط با امنیت ملی و روابط و سیاست خارجی امر مستمری است؛ فعلا همچنان عضو معاهده منع اشاعه هستیم و در این زمینه تعهدات و انتظارات خود را می‌شناسیم.

وی اضافه کرد: حمله اخیر به سایت دارخوین نقض حقوق بین‌الملل هسته‌ای بوده و باید محکوم شود و ایران انتظار دارد گروسی به عنوان مدیرکل آژانس در اینجا موضع خود را در محکوم کردن جنایت آمریکا اعلام کند.

مسئولیت گسترش جنگ برعهده آمریکاست

سخنگوی وزارت امور خارجه در بخشی دیگر اظهار کرد: درباره گسترش جنگ، باید بگوییم که مسئولیت این امر برعهده آمریکاست؛ آمریکا با نقض حاکمیت کشورهای منطقه به ایران حمله می‌کند.

وی با بیان اینکه ما دشمنی با هیچ یک از کشورهای منطقه نداریم، تصریح کرد: از این کشورها انتظار داریم به تکالیف خود براساس حقوق بین‌الملل و حسن همجواری پایبند باشند؛ کار ما دفاع از خود به موجب حق ذاتی دفاع مشروع است.

اجلاس وزیران امور خارجه شانگهای پنجشنبه و ‌جمعه در قرقیزستان برگزار می‌شود

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نشست وزیران امور خارجه شانگهای در قرقیزستان، توضیح داد: اجلاس وزیران امور خارجه شانگهای پنجشنبه و ‌جمعه در قرقیزستان برگزار می‌شود؛ این نشست هم دستورکارهای مشخص خود در زمینه‌های مختلف را دارد و هم فرصتی برای رایزنی وزیر امور خارجه با همتایان عضو در شانگهای است.

وی اضافه کرد: این دیدارها برنامه‌ریزی شده است؛ ما پنجشنبه میزبان هیئت بلندپایه عراقی خواهیم بود و پس از آن به قرقیزستان سفر خواهیم کرد.

آخرین وضعیت پیگیری حقوقی موضوع رهبر شهید انقلاب

بقایی در بخشی دیگر درباره پیگیری حقوقی موضوع رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: جنایتی که علیه ایران شد به ویژه شهادت رهبر انقلاب و مقام‌های دیگر جنایتی بی‌سابقه و نابخشودنی است؛ پیگیری خونخواهی و اجرای عدالت یک امر ملی است و همه ارکان حاکمیت خود را در این زمینه مسئول می‌دانند. 

وی اضافه کرد: ما به عنوان دستگاه دیپلماسی از همه ابزارهای در دسترس برای مستندسازی این جنایت و هم از سازوکارهای بین‌المللی برای پیگیری استفاده می‌کنیم؛ این جنایت فراتر از هر مرجع بین‌المللی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد که هم قوه قضاییه در این رابطه مسئولیت‌های روشنی دارد هم وزارت امور خارجه در این زمینه کوتاهی نخواهد کرد.

اهداف سفر هیئت عراقی به ایران

بقایی در بخشی دیگر درباره سفر هیئت عراقی، اظهار کرد: این یک سفر دوجانبه است؛ ما همواره برای ثبات رفاه و استقلال و حاکمیت عراق ارزش ویژه قائل بودیم؛ برای ارتقاء روابط و کمک به عراق برای صیانت از حاکمیت این کشور با تلاش به روندهای داخلی این کشور تلاش کردیم.

وی اضافه کرد: این مبنای آمریکایی‌ها نبود؛ سفر نخست‌وزیر عراق به ایران سفر مهمی است؛ این سفر می‌تواند نقطه عطفی در روابط ما باشد؛ در این سفر طیف گسترده موضوع‌ها ازجمله امنیت مشترک دو کشور مورد بحث قرار می‌گیرد؛ چند سند و یادداشت تفاهم هم در این سفر امضا می‌شود.

واکنش به ادعاهای آمریکا در مورد نقش ایران در کوبا

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره ادعاهای آمریکا در مورد نقش ایران در کوبا، گفت: دروغ می‌گویند؛ کوبا اکنون بیش از ۷۰ سال در معرض فشار و تحریم و ارعاب آمریکاست؛ روند آغازشده در آمریکای لاتین در دو سال گذشته روندی بسیار خطرناک است که تبلور یک‌جانبه‌گرایی ستیزه‌جویانه آمریکاست.

وی اضافه کرد: ما اقدام‌های آمریکا علیه کوبا را محکوم می‌کنیم و تاکید داریم بهانه‌های مطرح‌شده براساس روابط ایران و کوبا را رد می‌کنیم و به روابط خود با این کشور ادامه می‌دهیم.

روابط ایران و آژانس درپی تحولات اخیر

بقایی درباره روابط ایران و آژانس درپی تحولات اخیر، توضیح داد: این سکوت و بی‌تفاوتی آژانس اعتماد ما به آژانس را تقویت نمی‌کند؛ از اینکه آژانس اعلام موضع نمی‌کند، در اصل موضوع تفاوتی روی نمی‌دهد.

وی تصریح کرد: اصل موضوع خلاف بودن حمله به تاسیسات هسته‌ای است؛ حمله به دارخوین بسیار رسواکننده است، زیرا نشان می‌دهد که ادعای آمریکا درباره نگرانی از موضوع هسته‌ای ایران بی‌پایه است؛ 
دارخوین قرار بود زیر نظر آژانس به‌ تولید انرژی بپردازد و ترس آمریکا از صنعت ایران است.

واکنش به اقدام‌های آمریکا در تنگه هرمز

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اقدام‌های آمریکا در تنگه هرمز، تاکید کرد: تنگه هرمز را نمی‌توان به حاشیه برد، همان‌طور که آمریکا در ۷۰-۸۰ سال گذشته نتوانست.

اعتراف آمریکایی‌ها به عدم پایبندی به حقوق بشردوستانه بین‌المللی

بقایی در بخشی دیگر درباره نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی توسط آمریکا و اتهام‌زنی به ایران، اظهار کرد: این نشان‌دهنده وقاحت آمریکایی‌هاست؛ آنها رسما اعتراف کردند که به هیچ یک از قواعد یادشده پایبند نخواهند ماند.

وی تصریح کرد: وزیر جنگ آمریکا این قوانین را احمقانه خواند؛ موارد متعددی از اعتراف آمریکایی‌ها برای عدم پایبندی به حقوق بشردوستانه بین‌المللی وجود دارد؛ قطعا دیر یا زود پاسخگوی این جنایت‌ها در مراجع بین‌المللی خواهند بود.

رابطه جامع ایران و روسیه براساس توافقنامه مشارکت راهبردی

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره اظهارات اخیر لاوروف در مورد تحولات مربوط به ایران، اظهار کرد: رابطه ما با روسیه رابطه‌ای جامع براساس توافقنامه مشارکت راهبردی است و ابعاد مختلفی دارد؛ درباره مباحث مرتبط برای همکاری در مورد کریدور‌ها برنامه‌های مفصلی داریم؛ تهران و مسکو بر تقویت و تسریع همکاری‌ها تاکید دارند.

بقایی در بخشی دیگر درباره اقدام‌های ایران علیه مناطقی در اقلیم کردستان عراق، با بیان اینکه ما به هیچ طرفی حمله نمی‌کنیم، اظهار کرد: ضربات دفاعی ایران علیه پایگاه‌های مورد استفاده آمریکا علیه ایران و مراکز تجمع و امکانات نظامی مورد استفاده گروه‌های ضدایرانی است.

وی اضافه کرد: ما با عراق تفاهم‌نامه امنیتی داریم و انتظار داریم روند همکاری‌ها براساس تفاهم یادشده به شکلی باشد که ناچار به انجام چنین اقدام‌هایی برای صیانت از کشورمان نشویم.

واکنش به همکاری بحرین و امارات با آمریکا در تعرض به ایران

بقایی درباره همکاری بحرین و امارات با آمریکا در تعرض به ایران، گفت: طبق اصول مصرح سازمان ملل و اصل حسن همجواری، هیچ کشوری نباید خاکش را برای استفاده ایذایی علیه کشور دیگر ارائه دهد.

وی تاکید کرد: ما از این کشور‌ها می‌خواهیم آمریکا از خاک کشور‌های اسلامی برای حمله به یک کشور مسلمان استفاده نکند؛ در عین حال مصمم از کشورمان دفاع می‌کنیم.