کیفیت نان در خرمآباد؛ حلقه مفقوده از مزرعه تا سفره مردم
در شهری مانند خرمآباد که نان سهم قابل توجهی از سبد غذایی خانوارها را به خود اختصاص داده است، هرگونه افت کیفیت این محصول مستقیماً بر رضایت عمومی و سلامت شهروندان اثر میگذارد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - کیفیت نان حاصل عملکرد یک نانوایی نیست؛ بلکه محصول زنجیرهای بههمپیوسته از تولید گندم، نگهداری، آسیاب، تولید آرد، حملونقل، مهارت نانوا، تجهیزات پخت و حتی نحوه نظارت دستگاههای مسئول است. اگر تنها یکی از این حلقهها دچار ضعف شود، نتیجه آن نانی است که یا کیفیت لازم را ندارد، یا ماندگاری آن پایین است و یا بخش قابل توجهی از آن به ضایعات تبدیل میشود.
خرمآباد با برخورداری از ظرفیتهای قابل توجه کشاورزی، سالانه سهم مهمی در تولید گندم استان لرستان دارد. خرید بیش از ۲۹ هزار تن گندم از کشاورزان شهرستان نشان میدهد که مواد اولیه این زنجیره از پشتوانه مناسبی برخوردار است. اما تولید گندم مرغوب بهتنهایی تضمینکننده تولید نان باکیفیت نیست. کیفیت آرد، نحوه اختلاط گندمها، استاندارد بودن فرآیند آسیابانی و رعایت اصول فنی در پخت، حلقههایی هستند که باید همزمان تقویت شوند.
یکی از مهمترین مشکلاتی که مردم خرمآباد در سالهای اخیر بارها به آن اشاره کردهاند، تفاوت محسوس کیفیت نان در نانواییهای مختلف است. در حالی که برخی واحدها نانی با کیفیت، خوشپخت و ماندگار عرضه میکنند، در برخی دیگر نان به سرعت خشک میشود، بافت مناسبی ندارد یا به دلیل پخت نامناسب بخش زیادی از آن دورریز میشود. این تفاوت نشان میدهد که علاوه بر کیفیت آرد، مهارت نیروی انسانی، رعایت استانداردهای پخت و نظارت مستمر نیز نقش تعیینکنندهای دارند.
از سوی دیگر، فرسودگی تجهیزات برخی نانواییها، قطعی برق در فصل گرما، نبود تجهیزات جایگزین و افزایش هزینههای تولید، کیفیت خدمات را تحت تأثیر قرار داده است. تأکید فرمانداری بر تجهیز حداقل نیمی از واحدهای خبازی به موتور برق و سوخت دوم، اقدامی آیندهنگرانه برای جلوگیری از تعطیلی یا افت کیفیت تولید در زمان قطعی برق محسوب میشود.
تشدید نظارت بر زنجیره گندم، آرد و نان در خرمآباد؛ برخورد با نانواییهای متخلف در دستور کار
معاون برنامهریزی و توسعه فرمانداری خرمآباد با تأکید بر لزوم تشدید نظارت بر تمامی حلقههای زنجیره تأمین گندم، آرد و نان، از برخورد قانونی با واحدهای خبازی دارای تخلفات مکرر و اجرای برنامههای ارتقای کیفیت نان خبر داد.
جلسه کارگروه تخصصی گندم، آرد و نان شهرستان به ریاست مسعود شفیعیان، معاون برنامهریزی و توسعه فرمانداری و با حضور مدیران دستگاههای اجرایی مرتبط برگزار شد.
در این نشست، آخرین وضعیت خرید تضمینی گندم مورد بررسی قرار گرفت و اعلام شد از آغاز فصل برداشت تاکنون ۲۹ هزار و ۳۰۹ تن گندم از کشاورزان شهرستان خریداری شده است.
همچنین روند تأمین و توزیع آرد، اقدامات انجامشده برای ارتقای کیفیت آرد مصرفی خبازیها و راهکارهای افزایش پایداری خدمترسانی به نانواییها بررسی شد. در این راستا بر تجهیز دستکم ۵۰ درصد نانواییهای شهرستان به موتور برق و تجهیزات سوخت دوم بهمنظور جلوگیری از اختلال در فرآیند تولید نان تأکید شد.
شفیعیان با اشاره به نقش راهبردی نظارت در حفظ کیفیت نان و صیانت از حقوق شهروندان، اظهار کرد: نظارت مستمر و دقیق بر مراکز نگهداری گندم، کارخانههای آردسازی و واحدهای خبازی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای ارتقای کیفیت نان و رضایت مردم است.
وی با بیان اینکه سال گذشته دورههای آموزشی ارتقای کیفیت نان، ضوابط بهداشتی و مقررات سامانه «نانینو» برای نانوایان برگزار شد، افزود: این روند باید با آموزشهای تخصصی ویژه بازرسان حوزه آرد و نان ادامه یابد تا نظارتها با دقت و اثربخشی بیشتری انجام شود.
معاون برنامهریزی و توسعه فرمانداری خرمآباد همچنین بر تشدید بازرسیها تأکید کرد و خواستار ارزیابی مستمر عملکرد واحدهای خبازی و تعیین تکلیف نانواییهای دارای تخلفات مکرر در چارچوب قوانین و مقررات شد.
در پایان این جلسه، درخواستها و مسائل صنفی نانوایان نیز بررسی و تصمیمات لازم برای رفع مشکلات و بهبود روند خدمترسانی در چارچوب ضوابط قانونی اتخاذ شد
نان، اصلیترین کالای سبد غذایی خانوار است و هرگونه ضعف در زنجیره تأمین گندم، آرد و نان، مستقیماً بر کیفیت زندگی مردم اثر میگذارد. از این رو، تأکید فرمانداری خرمآباد بر تشدید نظارت از مرحله خرید گندم تا تولید و عرضه نان، اقدامی مهم در راستای حفظ حقوق مصرفکنندگان و ارتقای کیفیت این کالای اساسی محسوب میشود. استمرار بازرسیهای هدفمند، آموزش فعالان این حوزه و برخورد قاطع با متخلفان، میتواند ضمن افزایش کیفیت نان، اعتماد عمومی را نیز تقویت کرده و از هدررفت منابع و تضییع حقوق شهروندان جلوگیری کند.
اما شاید مهمترین بخش تصمیمات اخیر، تأکید بر تشدید بازرسیها باشد. تجربه نشان داده است که نظارت صرفاً مقطعی نمیتواند مشکلات این حوزه را برطرف کند. نظارت باید هوشمند، مستمر و مبتنی بر شاخصهای کیفی باشد؛ از کارخانههای آردسازی گرفته تا نحوه توزیع آرد و عملکرد نانواییها. برخورد قانونی با واحدهای دارای تخلفات مکرر، در کنار حمایت از نانوایان قانونمند، میتواند زمینه رقابت سالم و افزایش کیفیت را فراهم کند.
در کنار نظارت، آموزش نیز جایگاه ویژهای دارد. نانوایی امروز تنها محل پخت نان نیست؛ یک واحد تولیدی است که باید با اصول بهداشت، فناوریهای نوین، مدیریت مصرف انرژی، استانداردهای کیفیت و سامانههای هوشمند مانند «نانینو» آشنا باشد. آموزش مستمر نانوایان و حتی بازرسان، سرمایهگذاری برای ارتقای کیفیت نان و کاهش ضایعات است.
خرمآباد ظرفیت تبدیل شدن به یکی از شهرستانهای پیشرو در حوزه تولید نان باکیفیت را دارد. وجود کشاورزان توانمند، کارخانههای آرد، نانوایان باتجربه و همراهی دستگاههای اجرایی، سرمایهای ارزشمند برای تحقق این هدف است. البته این ظرفیت زمانی به نتیجه خواهد رسید که همه حلقههای زنجیره، از مزرعه تا سفره مردم، با یک نگاه واحد و هماهنگ مدیریت شوند.
در نهایت، ارتقای کیفیت نان صرفاً یک مطالبه صنفی یا اداری نیست؛ مطالبهای عمومی است که مستقیماً با سلامت، اقتصاد خانوار و رضایت شهروندان گره خورده است. تشدید نظارت، ارتقای کیفیت آرد، آموزش مستمر، نوسازی تجهیزات و برخورد قاطع با متخلفان، در کنار حمایت از واحدهای موفق، میتواند آیندهای را رقم بزند که در آن نان باکیفیت به یک استاندارد همیشگی در خرمآباد تبدیل شود؛ هدفی که تحقق آن نیازمند همکاری مستمر همه دستگاههای مسئول، فعالان این حوزه و خود شهروندان است.
