باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - در شرایطی که منابع آبی کشور بیش از هر زمان دیگری با محدودیت و فشار روبه‌رو است، کارشناسان نسبت به پیامد‌های برداشت بی‌رویه از چاه‌های مجاز هشدار می‌دهند؛ روندی که می‌تواند در سال‌های آینده، بحران آب را وارد مرحله‌ای جدی‌تر و حتی جبران‌ناپذیر کند.

بر اساس هشدار‌های منتشرشده، برداشت بیش از میزان مجاز از چاه‌ها، یکی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده آبخوان‌ها و منابع آب زیرزمینی به شمار می‌رود؛ موضوعی که نه تنها ذخایر آبی را کاهش می‌دهد، بلکه تبعات گسترده‌ای برای محیط زیست، کشاورزی و حتی زیرساخت‌های شهری و روستایی به همراه دارد.

کارشناسان معتقدند اضافه‌برداشت از منابع زیرزمینی، در گام نخست باعث افت سطح آب زیرزمینی و کاهش ذخایر آبی می‌شود؛ مسئله‌ای که در ادامه می‌تواند به خشک شدن چاه‌ها و دشوارتر شدن دسترسی به آب منجر شود.

از سوی دیگر، ادامه این روند، کیفیت منابع آب را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ به طوری که با کاهش سطح منابع زیرزمینی، احتمال افزایش شوری و آلودگی آب بیشتر خواهد شد؛ اتفاقی که هم بخش شرب و هم بخش کشاورزی را با چالش مواجه می‌کند.

 فرونشست زمین؛ یکی از تلخ‌ترین پیامد‌های اضافه‌برداشت

یکی از مهم‌ترین عواقب برداشت بی‌رویه از چاه‌ها، فرونشست زمین است؛ پدیده‌ای که در سال‌های اخیر به یکی از نگرانی‌های جدی در بسیاری از مناطق کشور تبدیل شده است.

فرونشست می‌تواند به ایجاد ترک در زمین، آسیب به ساختمان‌ها، جاده‌ها و دیگر زیرساخت‌ها منجر شود و خسارت‌هایی به جا بگذارد که جبران آنها نیازمند هزینه‌های سنگین است.

 کشاورزی در معرض تهدید

بررسی‌ها نشان می‌دهد اضافه‌برداشت از منابع آب زیرزمینی، در نهایت بخش کشاورزی را نیز با آسیب جدی روبه‌رو می‌کند. کاهش دسترسی به آب، افت کیفیت آن و محدود شدن منابع قابل استفاده، می‌تواند تولید محصولات کشاورزی را کاهش دهد و امنیت غذایی را تحت تاثیر قرار دهد؛ در واقع، تداوم این روند نه تنها یک تهدید زیست‌محیطی، بلکه یک چالش اقتصادی و معیشتی برای کشور به شمار می‌رود.

برخورد قانونی با متخلفان

مسئولان بار‌ها تاکید کرده‌اند که برداشت آب باید در چارچوب پروانه و میزان مجاز تعیین‌شده انجام شود و در صورت تخلف، برخورد قانونی با متخلفان در دستور کار قرار می‌گیرد.

به گفته کارشناسان، رعایت الگوی مصرف، استفاده بهینه از منابع آب و پایبندی به میزان مجاز برداشت، تنها راه حفظ این سرمایه حیاتی برای نسل‌های آینده است.

ضرورت مدیریت صحیح مصرف

کارشناسان بر این باورند که مدیریت صحیح و مصرف مجاز، نقش مهمی در پایداری منابع آب دارد. اگرچه ممکن است اضافه‌برداشت در کوتاه‌مدت به عنوان راهکاری برای تامین نیاز‌ها دیده شود، اما در بلندمدت پیامد‌های آن، به مراتب سنگین‌تر و گسترده‌تر خواهد بود؛ در شرایط کنونی، حفاظت از منابع آب زیرزمینی بیش از گذشته نیازمند همکاری مشترک بهره‌برداران، نهاد‌های مسئول و مردم است تا بتوان از تشدید بحران آب جلوگیری کرد.