باشگاه خبرنگاران جوان - همه چیز از دورانِ کرونا شروع شد؛ ترس از بیماری، درِ خانه‌ها را به روی رفت‌وآمد‌های خانوادگی بست. پس از آن، گرانی‌ها و شرایطِ سختِ اقتصادی مزید بر علت شد تا این دوری‌ها کِش پیدا کند. اما قاتلِ اصلیِ صله‌رحم، نه کرونا بود و نه تورم! در این سال‌ها، الگوریتم‌های اینستاگرام و سبکِ زندگیِ بلاگرها، یک فرهنگِ وارداتیِ مسموم را مدام در چشم ما فروکردند: «مهمانی‌دادن یعنی پختنِ سه مدل غذای گران‌قیمت، دسر‌های عجیب و میز‌های شاهانه!» این القائاتِ رسانه‌ای چنان فشاری به ذهنِ ما آورد که از ترس «شرمنده شدن» و نرسیدن به این استاندارد‌های دروغین، ترجیح دادیم کلاً دور مهمانی‌دادن را خط بکشیم. یک انسانِ بااصالت و آگاه، می‌داند که ریشه‌های فامیل و گرمایِ خانواده، بسیار گران‌بهاتر از آن است که فدای ویترین فضای مجازی شود. مدیریت روان و اقتصاد خانه ایجاب می‌کند که به‌جای انزوا، با شجاعت تمام، فرهنگ مهمانی بی‌تکلف را در فامیل جا بیندازیم و نشان دهیم که هدف از دورهمی، تازه کردن دیدار و جذب برکت است، نه برگزاری مسابقهٔ آشپزی!

از کمال‌گرایی رسانه‌ای تا سفرهٔ کریم اهل‌بیت (ع)

روان‌شناسان خانواده معتقدند پدیده‌ای به نام «کمال‌گرایی اجتماعی» که توسط شبکه‌های اجتماعی تشدید می‌شود، عامل اصلی انزوای انسان مدرن است. وقتی افراد، استانداردِ پذیرایی را روی نقطهٔ «بی‌نقص و گران‌قیمت» تنظیم می‌کنند، ترس از قضاوت‌شدن باعث فلج روانی آنها شده و رفت‌وآمد‌ها قطع می‌شود؛ اتفاقی که به‌مرور افسردگی پنهان را در جامعه رواج می‌دهد.

در نقطهٔ مقابل این تلهٔ روانی، مکتب اسلام نگاهی کاملاً درمانگر به مقولهٔ مهمان دارد. در روایات ما، مهمان نه یک بارِ مالی، بلکه یک فرستادهٔ الهی است که رزقش را با خود می‌آورد و هنگام رفتن، بلا‌ها و گناهان اهل خانه را با خود می‌بَرد. در روز‌هایی که مصادف با شهادت کریم اهل‌بیت، امام حسن مجتبی (علیه‌السلام) است، مرور سیرهٔ سفره‌داری ایشان بهترین پادزهر برای درد امروز ماست. درِ خانهٔ آن حضرت همیشه به روی مردم باز بود و با روی خوش و هرآنچه در توان داشتند، از مهمان پذیرایی می‌کردند. در فرهنگ اسلامی، ارج‌نهادن به مهمان و ارائهٔ «بهترینِ داشته‌ها» یک اصل است، اما این هرگز به معنای به‌زحمت انداختن خود (تکلّف) و زیرِ بارِ قرض رفتن نیست! پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) مرزِ این تعادل را به زیبایی رسم کرده‌اند: «هیچ‌کس نباید بیش از توانش، خود را براى میهمان به‌زحمت اندازد.» (کنزالعمال، ح ۲۵۸۷۶). پذیراییِ عالی، در گشاده‌رویی و صمیمیت است، نه در تجملاتِ سفره.

۳ خط‌شکنی شجاعانه برای احیای دورهمی‌های ساده

برای اینکه در اوج فشار‌های اقتصادی، چراغِ رفت‌وآمد‌ها را روشن نگه دارید و باطل‌السحرِ این طلسمِ اینستاگرامی شوید، از همین هفته این سه قانون ساده را اجرا کنید:

شجاعتِ سِروِ «غذای خودمانی» (قانون یک قابلمه):

تابوی غذا‌های مجلسیِ پُرخرج را بشکنید! در این شب‌های کوتاهِ تابستان و ترافیک‌های سنگین که مهمانان خسته می‌رسند، تلفن را بردارید و با لحنی صمیمی به برادر، خواهر یا دوستتان بگویید: «امشب شام بیایید خانهٔ ما؛ قصد داریم یک ماکارونی خوشمزه (یا آشِ رشته، یا کوکوسبزی) دورِ هم بخوریم.» این دعوتِ شفاف، خیالِ مهمان را هم راحت می‌کند که قرار نیست شرمندهٔ زحمتِ سنگینِ شما شود.

حفاظت از ذهن (بایکوتِ سفره‌های مجازی):

برای اینکه اعتمادبه‌نفس پذیرایی ساده را پیدا کنید، باید ورودی مغزتان را کنترل کنید. تمامِ صفحاتِ اینستاگرامی که کارشان چیدنِ میزهایِ لاکچری و القایِ حسِ ناکافی بودن به شماست را فوراً آنفالو کنید. واقعیتِ زندگیِ مردمِ اصیل، آن چیزی نیست که در الگوریتم‌های مجازی می‌بینید. بهتر آن است که کلاً اینستاگرام و فضا‌های شبیه به آن را کنار بگذاریم.

رواج فرهنگ «مهمانی مشارکتی»:

یکی از بهترین روش‌ها برای احیای صله‌رحم بدون فشار مالی به میزبان، مهمانی‌های دونگی یا مشارکتی است. توافق کنید که هر بار دورِ هم جمع می‌شوید، یک نفر فقط برنج را بپزد، دیگری خورشت را بیاورد و نفرِ بعدی سالاد را آماده کند. این کار نه‌تنها فشار اقتصادی و خستگی جسمی خانمِ خانه را به صفر می‌رساند، بلکه صمیمیت و همدلی فامیل را به اوج می‌رساند.

تنفس در خانه‌ای با در‌های باز

لذت بزرگی در این استقلال فکری نهفته است؛ اینکه بدانیم ما قربانی رسم‌ورُسوم غلط فضای مجازی نیستیم. وقتی با اراده‌ای محکم، یک مهمانی بی‌تکلف را برگزار می‌کنیم، نه‌تنها روان و اقتصادِ خانواده‌مان را از فشار نجات داده‌ایم، بلکه به دیگران هم جرئت می‌دهیم تا در‌های خانه‌شان را بدون استرس به روی دیگران باز کنند. عبور از خطای «کمال‌گرایی در پذیرایی»، از ما انسانی مقتدر، محبوب و ریشه‌دار می‌سازد؛ کسی که با تأسی به سیرهٔ اهل‌بیت (ع) و با یک قابلمه غذایِ ساده و یک‌دنیا لبخند، گرم‌ترین آغوش امن را برای عزیزانش فراهم می‌کند و برکت را به خانه‌اش سرازیر می‌سازد.

منبع: فارس