رمضان در کردستان فقط یک ماه در تقویم نیست، آیینی زنده است که در کوچهها، مساجد، سفرهها و صداها جریان مییابد. از «مرحبا مرحبا» مؤذنها تا بوی کولیره در شب بیستوهفتم، از سحرهای پارشیو تا شبهای قدر، رمضان در این دیار، روایت همزمان ایمان، فرهنگ و همدلی است.
مراسم سنتی مشعل گردانی هر ساله در شب های هشتم، نهم و دهم محرم الحرام توسط نجفی های مقیم قم برگزار می شود. مشعل های حمل شده در این مراسم نمادی از مشعل هایی هستند که خیمه گاه اباعبدالله الحسین(ع) را به آتش کشیدند و نواختن گسترده طبل ها نیز یادآور نواختن طبل در زمان حمله لشگر یزید به خیمه گاه و اهل حرم است که با صدای بلند نواختن طبل مانع از شنیده شدن صدای زنان و کودکان شوند.
با فرا رسیدن روزهای منتهی به محرم، شهر یزد آرامآرام رنگ عزا به خود میگیرد. آیین دیرینهی پوشکِشی، سنتیست که در آن سقف خانههایی که قرار است میزبان روضه باشند، با پارچههایی با طرح و رنگهایی مختلف – به نام پوش – پوشانده میشود؛ این نشانی از احترام، اندوه، و آمادگی برای سوگواری سیدالشهدا. همزمان با پوشکشی، دلها نیز غبارروبی میشوند؛ خانهها سیاهپوش میگردند و شمیم پاکی در هوای کوچههای یزد جاریست. یزدیها، از ده روز مانده به محرم، آرامآرام خانه را روضهخانه میکنند؛ تا دو روز پیش از محرم، همهچیز آماده شود برای روزهای ماتم حسین!