باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - علی ودایع کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان درباره اقدامات خصمانه آمریکا علیه ایران گفت: در روزهای اخیر، نظریه‌ای تحت عنوان «جوجه ترسو» توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. این نظریه در ارتباط با الگوی تقابل ایران و آمریکا مطرح می‌شود، به‌ویژه با تمرکز بر وضعیت کنونی در تنگه هرمز البته پیش از این، مفاهیمی همچون «دیپلماسی قایق توپ» و «مرد دیوانه» نیز در همین بستر مورد بحث قرار گرفته بودند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل اظهار کرد: آنچه امروز از آن تحت عنوان نظریه «جوجه ترسو» یاد می‌شود، ریشه در دوران جنگ سرد و تقابل‌های اتحاد جماهیر شوروی با ایالات متحده دارد. راسل نخستین کسی بود که این نظریه را مطرح کرد سپس جان نش، آن را به لحاظ ریاضی صورتبندی کرد و در ادامه، توماس شلینگ به تکمیل آن پرداخت. این نظریه معتقد است که طرفین به درجه‌ای از تقابل می‌رسند که هیچ‌یک حاضر به عقب‌نشینی نیست. در این نقطه، امکان تصادف و درگیری بزرگ به شکلی ویژه مطرح می‌شود. با این حال، مدل رفتاری طرفین در نهایت آن‌ها را به جایی می‌رساند که برای تن دادن به توافقی تلاش خواهند کرد.

ودایع بیان کرد: دونالد ترامپ، با القای این تصور که به‌دنبال برخوردی سخت با ایران است، عملاً از تاکتیکی به نام «پرت کردن فرمان از پنجره به بیرون» استفاده می‌کند. زمانی که او از «محو تمدن ایران» سخن می‌گوید، درواقع درحال کالبدشکافی لفاظی‌ای است که بالاترین سطح تقابل با ایران را القا می‌کند، اما در آن سوی میدان، آنچه از تهران مشاهده می‌شود به‌ویژه شلیک اخطار به ناوشکن آمریکایی نشان می‌دهد که تهران نیز در مسیر دفاع از منافع خود، حاضر به عقب‌نشینی نیست. این چارچوب نظری، فهم بهتری از رویکرد دشمن و مرز مقاومت ما فراهم می‌کند.

وی ادامه داد: پیش از این نیز تأکید شده است که ایران به هیچ عنوان از منافع ملی خود عقب‌نشینی نمی‌کند. آنچه امروز به شکل ویژه در تنگه هرمز شاهد آن هستیم، وضعیتی بدون بازگشت به قبل است. شاید لازم باشد پرانتزی باز کنیم مبنی براینکه جنگ چهل‌روزه علیه ایران، برای نابودی فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای، تحت فشار قرار دادن برد موشک‌ها، و تخریب منافع ملی ما به جریان افتاد، اما امروز، آمریکایی‌ها به جایی رسیده‌اند که برای موضوعی دیگر می‌جنگند و آن تنگه هرمز است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل اظهار کرد: در خلال سخنان آقای بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری، کلیدواژه‌ای مطرح شد که شایسته دقت بیشتر است: «ایران قائل به امنیت دسته‌جمعی در منطقه است.» دقت داشته باشید که ما به‌عنوان نظام سیاسی که طرف مقابل آن را «متجاوز» می‌نامد، درواقع از منافع ملی خود دفاع می‌کنیم. آنچه در تنگه هرمز و خلیج فارس مشاهده می‌شود، محصول مداخله‌گری و تهاجم آمریکا و رژیم صهیونیستی است. لفاظی‌های ترامپ، در حقیقت تلاشی برای روتوش ماجرا و پنهان‌سازی حقیقت است.

ودایع گفت: در فرایندهای پیش‌رو، نکته قابل پیش‌بینی این است که تهران همچنان حق حاکمیت سرزمینی خود بر سواحل خلیج فارس و تنگه هرمز را در دستورکار خود نگه خواهد داشت. در این توازن قوا، همچنان سناریوی جنگ، جدی‌ترین سناریویی است که می‌توان در نظر داشت. با این حال، در نگاه اندیشکده‌های غربی، امکان توافق نیز دور از ذهن دانسته نمی‌شود. برای نمونه، شورای روابط خارجی آمریکا به این نکته اشاره کرده است در عین حال، سناریوی فرسایش در شرایط محاصره و وضعیتی که منطقه در آن قرار گرفته نیز محتمل به نظر می‌رسد.