باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - از ۹ اسفند با شروع حملات وحشیانه رژیم صهیونیستی و ارتش تروریستی آمریکا به کشور فعالیت بازار سرمایه متوقف شد پس از آن به تدریجی معاملات ابزار‌های مختلف بازار از سرگرفته شد، اما تاکنون معاملات بازار سهام متوقف است.

بازگشایی بازار سهام که سازمان بورس اعلام کرده مخالف آن نیست در همین زمینه معصومی خانقاه مدیر نظارت بر بورس‌ها گفته است: سازمان مخالف بازگشایی بازار نیست و برنامه جامعی برای بازگشایی دارد. سازمان طرفدار بازگشایی بازار است به شرطی که منافع سهامداران و ملاحظات سایر مراجع رعایت شود.

شروط بازگشایی بازار سهام

در ادامه نیز صیدی رئیس سازمان بورس با اشاره به سناریو‌های پیش روی بازار سرمایه گفته است: ۳ سناریو پیش روی بازار قرار دارد که نخستین آن شروع مجدد جنگ و تصعید جنگ است، دومین سناریو توافق منجر به صلح و سومین حالت، تداوم وضعیت فعلی است که از ۲ سناریوی دیگر پرچالش‌تر است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره بازگشایی بازار سهام نیز گفت: از قبل از عید جلسات متعددی برای بازگشایی بازار برگزار کردیم و علاقه‌مند بودیم از هفته سوم اسفند ۱۴۰۴ فعالیت بازار سهام از سر گرفته شود، اما پیش از آن باید تکلیف چند موضوع روشن می‌شد که هم‌چنان هم این موضوعات در دست پیگیری هستند. مهم‌ترین موضوع، بحث افشای اطلاعات است. سرمایه‌گذار باید با توجه به تغییر شرایط، تصویر به‌نسبت روشنی از وضعیت شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری داشته باشد. در حال حاضر بخش قابل توجهی از بازار افشای حداقلی را هم انجام نداده‌اند که موضوع در حال پیگیری است. برخی ناشران می‌گویند ابهامات اساسی برای پیش‌بینی وضعیت آینده داریم که باید ابهامات برطرف شود. گزارش تعدادی از گروه شرکت‌هایی که اطلاعات خودشان را افشا کرده‌اند، نشان می‌دهد بعضاً در میزان و رقم فروش شاهد رشد قابل توجهی در سال جدید خواهند بود. امیدواریم هرچه زودتر این افشا‌ها تکمیل شده و این شرط بازگشایی محقق شود.

او تاکید کرد: موضوع مهم دیگر در بحث بازگشایی بازار سهام، مسئله حمایت است. جنگ ۱۲ روزه آموزه‌هایی برای بازار داشته است و از تجربیات انباشته‌شده در تدوین یک بسته حمایتی استفاده کرده‌ایم. عملیاتی شدن این بسته حمایتی به هماهنگی بخش‌های مختلف اقتصادی نیاز دارد. در همین زمینه با بانک مرکزی صحبت کرده‌ایم و جلسات متعددی برگزار شده است تا هم‌راهی لازم در این خصوص صورت گیرد که همچنان موضوع در دست پیگیری است.

 بازگشایی بازار سهام باید با مجموعه‌ای از الزامات همراه باشد 

اما بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه معتقدند بازگشایی بازار سهام باید با مجموعه‌ای از الزامات همراه باشد در همین راستا محمد خبری‌زاده، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: مهم‌ترین موضوعی که این روز‌ها از سوی سازمان بورس نیز بر آن تأکید می‌شود، بحث شفافیت اطلاعاتی در زمان بازگشایی بازار است؛ چراکه اگر این شفافیت به‌طور کامل محقق نشود و بازار صرفاً با حمایت‌های مقطعی بازگشایی شود، این روند می‌تواند برای سهامداران خرد آسیب‌زا باشد.

او با بیان اینکه در شرایط فعلی مهم‌ترین دغدغه فعالان بازار، نقدشوندگی است، افزود: سهامداران نگران از بین رفتن نقدشوندگی بازار هستند و حتی پس از بازگشایی نیز ممکن است این ریسک در ذهن سرمایه‌گذاران باقی بماند؛ به همین دلیل شاید پول زیادی به سمت بازار سرمایه روانه نشود.

خبری‌زاده ادامه داد: متأسفانه در جریان جنگ تحمیلی، شرکت‌ها چه به‌صورت مستقیم و چه غیرمستقیم آسیب‌هایی دیده‌اند، بازگشایی بازار بدون شفافیت و بدون منابع حمایتی می‌تواند فشار فروش را تشدید کند.

او تصریح کرد: در چنین شرایطی نیاز به منابع حمایتی دوچندان می‌شود. حتی اگر در حالت شفاف‌سازی کامل نیز بازار به منابع حمایتی نیاز داشته باشد، در شرایطی که فضای ابهام و ادغام وجود داشته باشد، این نیاز به‌مراتب بیشتر خواهد شد.

او با اشاره به رفتار سهامداران در مواجهه با اخبار منفی گفت: سهامداران معمولاً بدترین سناریو را در نظر می‌گیرند و فرض می‌کنند که ممکن است یک شرکت به‌طور کامل نابود شده باشد، در حالی که شاید در واقعیت چنین اتفاقی رخ نداده باشد؛ اما همین ذهنیت باعث می‌شود نیاز به منابع مالی و حمایتی چند برابر برآورد شود.

خبری‌زاده تأکید کرد: اگر منابع مالی تزریق نشود، بازار می‌تواند وارد فاز فروش‌های سنگین شود و حتی این فشار به نماد‌هایی نیز سرایت کند که نه‌تنها از جنگ آسیب ندیده‌اند، بلکه از فضای تورمی پس از جنگ و افزایش تقاضا نیز منتفع شده‌اند.

او  خاطرنشان کرد: بهترین حالت این است که شرکت‌های آسیب‌دیده تا حد امکان شفاف‌سازی کنند تا سهامدار تکلیف خود را بداند و بتواند در فضایی درست تصمیم بگیرد؛ همچنین در کنار این شفاف‌سازی، باید خطوط نقدینگی و منابع حمایتی نیز مانند آنچه در بسیاری از کشور‌ها در مواقع بحران و جنگ انجام می‌شود، در بازار وجود داشته باشد. در غیر این صورت، نبود هر یک از این دو مؤلفه، چالش‌های جدی برای بازار سرمایه ایجاد خواهد کرد.

اهمیت شفاف‌سازی شرکت‌ها 

در ادامه نیز علی تیموری، کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که آیا در شرایط فعلی باید بازار سهام بازگشایی شود یا خیر؟، تاکید کرد: واقعیت این است که نمی‌توان به این پرسش بازگشایی یا عدم بازگشایی بازار، پاسخ ساده بله یا خیر داد.

او افزود: من به‌عنوان یکی از فعالان بازار، طبیعتاً تمایل به بازگشایی بازار سهام دارم، اما این اقدام باید با مجموعه‌ای از الزامات همراه باشد تا از شکل‌گیری رفتار‌های هیجانی و بروز پنیک جلوگیری شود.

او با اشاره به شرایط خاص کشور پس از وقوع جنگ و سپس آتش‌بس گفت: در وضعیتی قرار داریم که نه می‌توان آن را صلح دانست و نه جنگ. این بلاتکلیفی، ریسک سیستماتیک قابل‌توجهی را به بازار تحمیل کرده است؛ در چنین فضایی، شفاف‌سازی شرکت‌ها اهمیت دوچندان پیدا می‌کند؛ زیرا برخی شرکت‌ها در دوره جنگ آسیب مستقیم دیده‌اند و برخی غیرمستقیم از جنگ تاثیر پذیرفته‌اند و برخی نیز صرفاً از فضای کلان اقتصاد متاثر شده‌اند.

در نهایت گفتنی است، بازگشایی بازار سهام در شرایط فعلی نیازمند شفاف‌سازی کامل شرکت‌ها و فراهم شدن منابع حمایتی است؛ بسیاری از کارشناسان معتقدند بدون این الزامات، احتمال شکل‌گیری فشار فروش و رفتارهای هیجانی در بازار وجود دارد. بنابراین بازگشایی موفق بازار منوط به ایجاد شفافیت اطلاعاتی و تأمین نقدینگی برای حفظ اعتماد سهامداران خواهد بود.