باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امام‌جمعه - در روزگاری که سلاح ابرقدرت‌ها نه تنها تانک و موشک، بلکه تحریم و انحصار دانش است، جمهوری اسلامی ایران مسیری متفاوت را برگزید. این مسیر، نه از راه واردات تکنولوژی، که از دلِ خودباوری و تکیه بر نبوغ نخبگان عبور کرد. اما این جهش علمی در میانه طوفان تحریم‌ها، اتفاقی نیست؛ بلکه حاصل پیوند میان عزم پولادین دانشمندان و حمایت‌های استراتژیک و بی‌دریغ رهبری است که توانست ایران را از مرزهای بقا، به قلمرو اقتدار و پیشگامی در فناوری‌های نوین در جهان گره بزند

محمدرضا مخبر دزفولی، رئیس فرهنگستان علوم، در تبیین این مسیر، با اشاره به جایگاه جمهوری اسلامی در برابر قدرت‌های جهانی گفت: استقلال و اقتدار امروز کشور، محصول ایستادگی در برابر تحریم‌ها و تکیه بر توان داخلی است. 

رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به موفقیت‌های خیره‌کننده در حوزه‌های تخصصی افزود: در حالی که زیر بار شدیدترین تحریم‌ها هستیم، دانشمندان کشور موفق شده‌اند نزدیک به ۲۰ دارو با فناوری نانو تولید کنند؛ فناوری‌ای که هدف‌گیری دقیق سلول بیمار را بدون آسیب به سلول‌های سالم ممکن می‌سازد.

وی همچنین با اشاره به جهش سهم ایران از تولید علم جهانی از ۰.۳ درصد در دهه ۷۰ به ۲ درصد کنونی، تأکید کرد که این موفقیت تنها در گرو دانش نیست، بلکه حاصل پیگیری‌های مستمر رهبری در حوزه‌هایی چون بیوتکنولوژی و واکسن‌های پیشرفته (مانند mRNA) است که ایران را در رتبه‌های پیشرو جهانی قرار داده است.

 از نانو تا سلول‌های بنیادی؛ نقش مستقیم رهبری

رئیس فرهنگستان علوم با ذکر خاطراتی از پیگیری‌های مستقیم رهبر معظم انقلاب در حوزه‌های پیشرفته، افزود: اهتمام ایشان به حوزه‌هایی همچون علوم شناختی، نانو، هوافضا و سلول‌های بنیادی مثال‌زدنی بود. اگر امروز "پژوهشگاه رویان" به یک مرجع جهانی در حوزه ناباروری و فناوری‌های سلول بنیادی تبدیل شده، نتیجه مستقیم حمایت‌ها و پشتیبانی‌های مستمر ایشان است.

 وی تصریح کرد که رهبر معظم انقلاب همواره شخصاً پیشرفت این پروژه‌های استراتژیک را از مسئولان مطالبه می‌کردند تا شکاف میان دانش و کاربرد در کشور به حداقل برسد.

مخبر دزفولی همچنین بر ضرورت تغییر رویکرد مراکز علمی تأکید کرد و گفت: رهبر معظم انقلاب همواره تأکید داشتند که مراکز علمی نباید تنها به تولید مقاله اکتفا کنند، بلکه باید گره‌گشای مسائل رفاهی، اقتصادی و امنیت غذایی مردم باشند.

 میراث تمدن‌ساز برای نسل‌های آینده

در نهایت، مفهوم «ایرانِ قوی» که از نگاه راهبردی رهبر معظم انقلاب برآمده، دو رکن اصلی دارد: پیشتازی در مرزهای دانش و حل مسائل حیاتی جامعه.

 مخبر دزفولی با تأکید بر اینکه استراتژی اصلی، تبدیل شدن به پیشگام علمی در عرصه‌های ملی و بین‌المللی است، خاطرنشان کرد: آنچه از سیره عملی و نظری آن شهید بزرگوار در عرصه علم و فناوری به یادگار مانده، ظرفیت تدوین چندین جلد کتاب را دارد.

او وظیفه‌ای خطیر را برای اندیشکده‌ها و مراکز نخبگانی کشور برشمرد و گفت: ضروری است که با نگاهی هوشمندانه، این راهبرد‌های تمدن‌ساز را استخراج و برای نسل‌های آینده تبیین کنند تا مسیر اقتدار علمی ایران، تحت رهبری جدید انقلاب، با قدرت و جدیت بیشتری ادامه یابد.

رئیس فرهنگستان علوم در در گفت وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان درباره موانع پیش‌روی جریان علم و فناوری در سال‌های گذشته گفت: در طول این مسیر، همواره موانع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری وجود داشته است، اما دو مؤلفه همواره این موانع را کنار زده است: اول، عزم راسخ دانشمندان ایثارگر ما برای رسیدن به قله‌های دانش و دوم، حمایت‌های ویژه و قاطع رهبر شهید انقلاب.

 وی افزود: این مسیر با رهبری جدید انقلاب، آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، با قدرت و جدیت بیشتری تداوم یابد و گره‌های باقی‌مانده نیز گشوده شود.

تاریخ نشان داده که علم، همواره یکی از ابزارهای اصلی قدرت‌افزایی در جهان بوده و ایران نیز با تکیه بر نبوغ نخبگان خود و در سایه حمایت‌های راهبردی رهبری، نشان داد که تحریم‌ها نه تنها مانع پیشرفت نیستند، بلکه محرکی برای خودباوری و نوآوری شده‌اند. دستاوردهای کنونی در حوزه‌های استراتژیک، گواهی بر این واقعیت است که ایران توانسته است از وضعیت بقا به وضعیت اقتدار دست یابد. این مسیر، که با عزم ملی و هدایت رهبر معظم انقلاب آغاز شده، تنها با تقویت پیوند میان علم، فناوری و امنیت ملی به کمال خود خواهد رسید.