با صدور حکمی از سوی رهبر انقلاب صورت گرفت؛
انتصاب مجدد حجتالاسلام اژهای به ریاست قوه قضائیه
سواد رسانهای؛ سنگر نخست در جنگ روایتها
امروز رسانه تنها ابزار اطلاعرسانی نیست، بلکه به یکی از مهمترین عرصههای شکلدهی افکار عمومی تبدیل شده است. در شرایطی که جنگ شناختی، جنگ روایتها و اخبار جعلی ذهن مخاطبان را هدف قرار دادهاند، ارتقای سواد رسانهای، روایت مسئولانه حقیقت از سوی خبرنگاران و تولید محتوای دقیق و اقناعکننده، مهمترین راهکار برای حفظ امنیت شناختی و افزایش قدرت تشخیص جامعه در برابر جریانسازیهای مخرب به شمار میرود.
باشگاه خبرنگاران جوان؛صالحی _ در جهان امروز، جریان اطلاعات با سرعتی بیسابقه در حال گردش است و مرز میان تولیدکننده و مصرفکننده محتوا تا حد زیادی از بین رفته است. در چنین فضایی، رسانهها دیگر صرفاً نقش اطلاعرسانی ندارند، بلکه به یکی از مهمترین عوامل شکلدهنده افکار عمومی، جهتدهنده به نگرشهای اجتماعی و حتی تأثیرگذار بر تصمیمگیریهای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی تبدیل شدهاند. از همین رو، شناخت سازوکار رسانهها و ارتقای سواد رسانهای، دیگر یک انتخاب نیست؛ بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای هر جامعهای است که میخواهد در برابر موج شایعات، تحریف واقعیت و عملیات روانی، آگاهانه و هوشمندانه عمل کند.
رسانه؛ میدان جدید نبرد افکار
اگر روزگاری مرزهای یک کشور با سیمهای خاردار، استحکامات نظامی و تجهیزات دفاعی محافظت میشد، امروز بخش مهمی از امنیت ملتها در میدان دیگری رقم میخورد؛ میدانی که نه صدای گلوله در آن شنیده میشود و نه دود انفجار دیده میشود، اما آثار آن گاه عمیقتر و ماندگارتر از یک جنگ نظامی است. این میدان، عرصه رسانه، افکار عمومی و جنگ روایتهاست.
رسانه در دنیای امروز دیگر تنها روزنامه، رادیو یا تلویزیون نیست. هر تلفن همراه یک رسانه است، هر صفحه در شبکههای اجتماعی میتواند میلیونها مخاطب داشته باشد و هر کاربر، خواسته یا ناخواسته، در چرخه تولید، بازنشر و اثرگذاری بر افکار عمومی نقش دارد. همین تحول، اهمیت سواد رسانهای را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است.
سواد رسانهای؛ مهارتی برای تشخیص حقیقت
سواد رسانهای یعنی توانایی تحلیل، ارزیابی و فهم پیامهای رسانهای؛ اینکه مخاطب بتواند میان خبر واقعی و خبر جعلی تفاوت قائل شود، اهداف پشت پرده یک روایت را تشخیص دهد و پیش از انتشار یک محتوا، درباره صحت آن اطمینان حاصل کند. جامعهای که از سواد رسانهای برخوردار باشد، کمتر قربانی شایعات، عملیات روانی و موجسازیهای هدفمند خواهد شد.
امروز دیگر تنها مصرفکننده خبر بودن کافی نیست؛ هر شهروند باید قدرت تحلیل داشته باشد تا اسیر هیجان، فضاسازی و روایتهای ناقص نشود.
جنگ شناختی؛ نبرد برای تسخیر ذهنها
امروز دشمنان ملتها بیش از آنکه به دنبال تصرف سرزمین باشند، در پی تسخیر ذهنها هستند. جنگ شناختی دقیقاً با همین هدف طراحی میشود؛ جنگی که تلاش میکند باورها، احساسات، امید و حتی شیوه تصمیمگیری مردم را تغییر دهد. در این نبرد، ابزار اصلی گلوله نیست؛ خبر، تصویر، فیلم، روایت و تحلیل است.
در کنار آن، جنگ روایتها نیز به یکی از مهمترین ابعاد تحولات سیاسی و امنیتی جهان تبدیل شده است. هر طرف تلاش میکند روایت خود را زودتر و اثرگذارتر به افکار عمومی برساند و اگر رسانههای مسئول در روایت واقعیت تأخیر کنند، روایتهای تحریفشده جای حقیقت را میگیرند.
فیکنیوز؛ سلاح خاموش در بحرانها
تجربههای سالهای اخیر نشان داده است که همزمان با تحولات سیاسی، امنیتی، اجتماعی و حتی بحرانهای طبیعی، حجم گستردهای از اخبار جعلی، تصاویر قدیمی، ویدئوهای دستکاریشده و روایتهای ناقص در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی منتشر میشود. هدف این جریانسازیها، صرفاً اطلاعرسانی نیست، بلکه تلاش برای جهتدهی به افکار عمومی، ایجاد اضطراب، القای ناامیدی و تغییر برداشت مخاطبان از واقعیت است.
در چنین شرایطی، راستیآزمایی اخبار، مراجعه به منابع معتبر، بررسی زمان و منشأ تصاویر و پرهیز از بازنشر شتابزده محتوا، از مهمترین ابزارهای مقابله با عملیات روانی و اخبار جعلی به شمار میرود.
خبرنگاران؛ راویان حقیقت در عصر روایتها
در میانه این نبرد پیچیده، خبرنگاران و رسانههای حرفهای مسئولیتی سنگین بر عهده دارند. خبرنگار تنها ناقل خبر نیست؛ او پاسدار حقیقت و حافظ اعتماد عمومی است. سرعت در انتشار خبر زمانی ارزشمند است که همراه با دقت، صحت و مسئولیتپذیری باشد.
هر گزارش مستند، هر خبر دقیق و هر روایت منصفانه، میتواند بخشی از عملیات روانی دشمن را خنثی کند و مانع از گسترش شایعات و اخبار جعلی شود.
جهاد تبیین؛ نقشه راه رسانههای مسئول
رهبر شهیدانقلاب بارها بر اهمیت فضای مجازی و نقش تعیینکننده آن در شکلدهی افکار عمومی تأکید کردهاند. ایشان در موضوع جهاد تبیین نیز بر ضرورت روایت صحیح واقعیت، مقابله با تحریف، امیدآفرینی و تولید محتوای دقیق، مستند و اقناعکننده تأکید داشتهاند. این رویکرد نشان میدهد که تولید محتوای حرفهای، مسئولانه و مبتنی بر واقعیت، یکی از مهمترین وظایف رسانهها در عصر جنگ شناختی است.
امنیت شناختی؛ نیاز امروز جامعه
امنیت امروز تنها به مرزهای جغرافیایی محدود نمیشود؛ امنیت شناختی و اعتماد عمومی نیز بخشی از اقتدار هر جامعه است. هر اندازه سواد رسانهای مردم افزایش یابد، امکان اثرگذاری شایعات، عملیات روانی و جریانسازیهای مخرب کاهش خواهد یافت.
دنیای امروز بیش از هر زمان دیگری به رسانههای مسئول، خبرنگاران متعهد و مخاطبان آگاه نیاز دارد؛ زیرا در عصر جنگ روایتها، پیروزی تنها از آنِ کسی نیست که بلندتر سخن بگوید، بلکه از آنِ کسی است که حقیقت را دقیقتر، مستندتر و هوشمندانهتر روایت کند.
