باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - مائده هاتفی مشاور طرح شبکه هوشمند گلخانه‌های پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) از اجرای آزمایشب این طرح در پارک فاوا خبر داد و گفت: هدف اصلی این پروژه، ایجاد زیرساختی برای هوشمندسازی گلخانه‌های کشور، افزایش بهره‌وری، کاهش مصرف آب، انرژی و نهاده‌های کشاورزی و تدوین سند ملی هوشمندسازی گلخانه‌ها تا سال ۱۴۰۷ است.

او اظهار کرد: گلخانه‌های مستقر در پارک فاوا نمونه آزمایشگاهی کوچکی از طرح شبکه هوشمند گلخانه‌های کشور هستند که طی چهار سال گذشته، نسل‌های مختلف تجهیزات هوشمندسازی در آنها مورد آزمایش قرار گرفته است. وی افزود: در این مجموعه، جدیدترین فناوری‌های اتوماسیون اقلیم، ماشین تغذیه هوشمند و سامانه ضدعفونی پساب گلخانه‌ای به کار گرفته شده که هر یک نقش مؤثری در کاهش مصرف آب، انرژی و مواد غذایی و افزایش بهره‌وری دارند.

هاتفی مهم‌ترین دستاورد این طرح را تولید و پایش داده‌های دقیق و معتبر از شرایط گلخانه عنوان کرد و گفت: نبود داده‌های صحیح، یکی از چالش‌های اصلی گلخانه‌های کشور است. با در اختیار داشتن اطلاعات دقیق از پارامتر‌هایی مانند دما، رطوبت، نور و وضعیت گذشته و آینده اقلیم، امکان پیش‌بینی، مدیریت صحیح تجهیزات، کاهش مصرف انرژی و استفاده بهینه از نیروی انسانی فراهم می‌شود.

وی درباره فناوری‌های مورد استفاده در این گلخانه‌ها توضیح داد: سنسور‌های دما، رطوبت، شدت نور، دی‌اکسیدکربن، رطوبت بستر، همچنین سامانه‌های اندازه‌گیری هدایت الکتریکی (EC) و اسیدیته (pH) محلول‌های غذایی، به یک سیستم مرکزی متصل هستند و به‌صورت مستمر عملیات پایش، ثبت اطلاعات، گزارش‌گیری و تحلیل داده‌ها را انجام می‌دهند.

مشاور طرح شبکه هوشمند گلخانه‌های پارک فاوا با اشاره به هیدروپونیک بودن این گلخانه‌ها افزود: اگرچه پایلوت پروژه بر پایه کشت هیدروپونیک اجرا شده است، اما با تغییرات جزئی، همین فناوری‌ها در گلخانه‌های خاکی نیز قابل استفاده هستند و هم‌اکنون بخشی از پروژه‌های در حال اجرا در کشور مربوط به گلخانه‌های خاکی است.

وی ادامه داد: این فناوری‌ها در مرحله فعلی بیشتر برای تولید محصولات سبزی و صیفی، گل رز و نشا مورد استفاده قرار گرفته‌اند، اما ساختار سامانه به گونه‌ای طراحی شده که متناسب با نیاز بازار، امکان تغییر الگوی تولید و استفاده برای محصولات مختلف را فراهم می‌کند.

هاتفی تأکید کرد: هدف پارک فاوا ورود به حوزه سیاست‌گذاری یا مدیریت کشاورزی نیست، بلکه این مجموعه تلاش می‌کند ظرفیت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات را در خدمت بخش کشاورزی قرار دهد تا کشاورزان و گلخانه‌داران بتوانند با استفاده از فناوری‌های نوین، مصرف نهاده‌ها را کاهش داده، تولید را افزایش دهند و کیفیت محصولات را ارتقا بخشند.

وی افزایش بهره‌وری تولید را یکی از ارکان امنیت غذایی کشور دانست و گفت: هرچه میزان تولید از واحد سطح افزایش یابد و وابستگی به واردات کاهش پیدا کند، گامی مؤثر در مسیر خودکفایی و تقویت امنیت غذایی کشور برداشته خواهد شد.

هاتفی با بیان اینکه این طرح در فاز نخست قرار دارد، اظهار کرد: داده‌های به‌دست‌آمده از این پایلوت علاوه بر ارائه خدمات مشاوره‌ای به تولیدکنندگان، زمینه توسعه فناوری در سایر گلخانه‌های کشور را فراهم می‌کند. برنامه‌ریزی فعلی پروژه تا پایان سال ۱۴۰۷ انجام شده، اما در صورت موفقیت، اجرای آن پس از این بازه نیز ادامه خواهد یافت.

وی از تدوین سند هوشمندسازی گلخانه‌های کشور به‌عنوان یکی از اهداف اصلی پروژه یاد کرد و افزود: این سند بر پایه داده‌های معتبر جمع‌آوری‌شده تدوین خواهد شد و علاوه بر کمک به سیاست‌گذاری در بخش کشاورزی، خدمات هوشمند متنوعی را در اختیار گلخانه‌داران قرار خواهد داد.

هاتفی در پاسخ به پرسشی درباره وابستگی سامانه به اینترنت نیز گفت: در دوره‌هایی که اختلالات اینترنت وجود داشت، فرآیند جمع‌آوری و ذخیره داده‌ها با استفاده از بستر شبکه ملی بدون مشکل ادامه یافت و تمامی اطلاعات مورد نیاز ثبت و قابل استفاده بود.