باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - هر ساله در ۲۰ جولای، جهان روز جهانی ماه را جشن می‌گیرد، مناسبتی که توسط سازمان ملل متحد برای بزرگداشت اولین فرود انسان بر روی ماه و برجسته کردن اهمیت همکاری بین‌المللی در اکتشافات فضایی و استفاده از آن برای اهداف صلح‌آمیز، در زمانی که جهان شاهد مسابقه جدیدی برای رسیدن به ماه به رهبری آژانس‌های فضایی و شرکت‌های خصوصی است، تعیین شده است.

چرا روز جهانی ماه در ۲۰ جولای جشن گرفته می‌شود؟

انتخاب این تاریخ با یکی از مهمترین رویداد‌های تاریخ بشر مرتبط است: فرود ماموریت آپولو ۱۱ ناسا بر روی ماه در ۲۰ جولای ۱۹۶۹. در آن روز، فضانورد نیل آرمسترانگ اولین انسانی شد که پا بر روی یک جرم آسمانی فراتر از زمین گذاشت و پس از او باز آلدرین نیز به این کار پیوست، در حالی که مایکل کالینز در مدار ماه در داخل ماژول فرماندهی باقی ماند. آرمسترانگ آن لحظه را با کلمات معروف خود جاودانه کرد: این یک گام کوچک برای انسان، یک جهش بزرگ برای بشریت است.

سازمان ملل متحد چه زمانی روز جهانی ماه را اعلام کرد؟

در سال ۲۰۲۱، مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه ۷۶/۷۶ را تصویب کرد و ۲۰ ژوئیه هر سال را به عنوان روز جهانی ماه اعلام کرد. هدف، افزایش آگاهی از اهمیت اکتشاف پایدار ماه و تشویق همکاری علمی و فناوری بین ملت‌ها در زمینه فضا است. این جشن نه تنها یادبود آپولو ۱۱ است، بلکه شامل تمام دستاورد‌های کشور‌های مختلف در اکتشاف ماه، چه از طریق ماموریت‌های سرنشین‌دار و چه بدون سرنشین، نیز می‌شود. ([سازمان ملل متحد][۱])

چرا ماه دوباره به کانون توجه جهانی بازگشته است؟

بیش از نیم قرن پس از اولین فرود انسان، ماه بار دیگر به کانون اصلی برنامه‌های فضایی جهانی تبدیل شده است. آژانس‌های فضایی آن را به عنوان یک گام اساسی قبل از فرستادن انسان به مریخ می‌دانند. چندین کشور و شرکت در حال رقابت با زمان برای راه‌اندازی ماموریت‌های جدید به سطح ماه هستند.

این ماموریت‌ها شامل ایجاد پایگاه‌های دائمی انسانی، جستجوی آب یخ‌زده در قطب‌ها، آزمایش فناوری‌های زندگی و کار در خارج از زمین، مطالعه پتانسیل استخراج منابع طبیعی و استفاده از ماه به عنوان سکوی پرتاب برای ماموریت‌های فضایی عمیق است. سازمان‌هایی مانند ناسا، آژانس فضایی اروپا، ژاپن، هند و چین، به همراه شرکت‌های فضایی خصوصی در این رقابت شرکت می‌کنند.

برنامه آرتمیس انسان‌ها را به ماه بازمی‌گرداند

یکی از برجسته‌ترین پروژه‌های دوران مدرن، برنامه آرتمیس است که توسط ناسا با همکاری شرکای بین‌المللی رهبری می‌شود. در سال ۲۰۲۶، ماموریت آرتمیس ۲ با تکمیل یک پرواز سرنشین‌دار به دور ماه و بازگشت به زمین، به نقطه عطف مهمی دست یافت و راه را برای اولین فرود جدید انسان بر سطح ماه از زمان ماموریت آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ هموار کرد. سازمان ملل متحد این ماموریت را به عنوان نمونه‌ای از آنچه همکاری‌های بین‌المللی می‌تواند در اکتشافات فضایی به دست آورد، ستود.

چرا ماه از نظر علمی مهم است؟

ماه نزدیک‌ترین جرم آسمانی به زمین است و به دانشمندان فرصتی بی‌نظیر برای درک تاریخچه شکل‌گیری منظومه شمسی، تکامل اولیه زمین، تأثیر شهاب‌سنگ‌ها و سیارک‌ها، محیط اعماق فضا و تابش کیهانی و فناوری‌های مورد نیاز برای حضور طولانی‌مدت انسان در خارج از زمین می‌دهد. مطالعات همچنین نشان‌دهنده وجود یخ آب در دهانه‌های سایه‌دار در قطب‌های ماه است، منبعی که می‌تواند در آینده برای تولید آب آشامیدنی، اکسیژن و سوخت موشک مورد استفاده قرار گیرد.

سازمان ملل متحد همچنین روز جهانی ماه را نه صرفاً به عنوان جشنی برای یک دستاورد تاریخی، بلکه به عنوان فرصتی برای تشویق استفاده صلح‌آمیز از فضای بیرونی، ترویج همکاری علمی بین ملت‌ها و اطمینان از پایداری اکتشافات آینده ماه و بهره‌مندی همه بشریت می‌داند. همچنین بر اهمیت چارچوب‌های قانونی بین‌المللی حاکم بر فعالیت‌های فضایی و حفاظت از محیط زیست ماه برای نسل‌های آینده تأکید می‌کند.

منبع: الیوم السابع