جنگی خارج از قواعد با حمله به مراکز غیرنظامی
بیش از یک ماه از آغاز جنگی میگذرد که دامنه آن فراتر از اهداف نظامی رفته و زیرساختهای غیرنظامی را نیز دربر گرفته است.
باشگاه خبرنگاران جوان- جنگی که نباید شروع میشد بالاخره شروع شد، حالا بیش از یک ماه از آغاز آن میگذرد، در این مدت علاوه بر حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به مراکز نظامی در ایران، بسیاری از مراکز غیر نظامی هم بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم هدف حملات قرار گرفتهاند، آنطورکه سخنگوی جمعیت هلال احمر گفته: «نزدیک به ۱۱۸ هزار و ۵۸۰ واحد غیرنظامی مورد اصابت قرار گرفتهاند و از این تعداد، حدود ۴۰ هزار واحد در شهرها و بهویژه در استان تهران قرار دارند.»
بهگفتهی خالدی: «در این میان، ۳۱۶ مرکز دارویی و درمانی شامل درمانگاهها، داروخانهها و بیمارستانها آسیب دیدهاند. همچنین ۷۶۳ مرکز آموزشی، از جمله مدارس، تحت تأثیر قرار گرفتهاند و ۱۸ دانشگاه بزرگ کشور نیز دچار آسیب شدهاند.
علاوه بر این، ۱۹ مرکز متعلق به جمعیت هلال احمر مورد آسیب قرار گرفته است.» آسیبهای این چنینی به مراکز غیرنظامی درحالی انجام میشود که مغایر با قوانین بینالمللی هستند، آنطورکه سیدحسن موسوی چلک معاون سازمان بهزیستی کشور به خبرآنلاین میگوید: «بر اساس کنوانسیون چهارم ژنو و پروتکلهای الحاقی آن، هرگونه حمله نظامی در شرایط جنگ به اماکن ارائهدهنده خدمات—از جمله مراکز بهداشتی، درمانی و آموزشی—ممنوع است. با این حال، متأسفانه شاهد وقوع چنین حملاتی بودهایم.»
موسوی با بیان اینکه «شش نفر از ذینفعان ما در سازمان بهزیستی، از جمله افراد دارای معلولیت و کودکان، به شهادت رسیدهاند» معتقد است این اسناد بینالمللی همگی تأکید دارند که افراد دارای شرایط خاص یا نیازهای ویژه، نباید در شرایط بحرانی و جنگی مورد تهاجم قرار گیرند. با این حال، متأسفانه برخی کشورها از جمله آمریکا و اسرائیل، در عمل توجهی به این قواعد ندارند و هر جا که پروتکلهای بینالمللی به نفعشان باشد، آنها را تفسیر و اجرا میکنند و در غیر این صورت، نادیده میگیرند.
صهیونیسم هیچ مرزی را حرام نمیداند
همانطورکه در گزارش سخنگوی جمعیت هلال احمر آمده است در میان مراکز غیرنظامی که در جنگ آسیب دیدهاند مراکز آموزشی مانند دانشگاهها و مدارس وجود دارند، مانند حمله موشکی به مدرسهای در میناب در روز اول جنگ، یا دانشگاه علم و صنعت، شهید بهشتی و مرکز انیستیتو پاستور. آنطورکه وزیر علوم گفته: «تاکنون بیش از ۳۰ دانشگاه کشور هدف قرار گرفتهاند.»
درهمینباره غلامرضا ظریفیان، معاون اسبق دانشجویی فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به خبرآنلاین میگوید: «در بحثهای نظری که طی حدود یک سده اخیر درباره صهیونیسم مطرح شده، همواره این نکته مورد توجه بوده است که صهیونیسم بهدلیل ویژگیهای معرفتی و نوع نگاهش به عالم و آدم، هیچ مرزی را حرام نمیداند؛ مگر آنچه به بقای وجودی خودش مربوط باشد. این بحثها تا پیش از این، بیشتر در سطح نظری مطرح بودند، اما عملکرد اسرائیل در عرصه عملی نشان داد که برای حفظ خود، از هیچ اقدامی فروگذار نمیکند؛ از کشتن کودکان یکروزه و ششماهه گرفته تا حمله به مدارس، از جمله مدارس دخترانه، و نیز هدف قرار دادن مراکز عمومی مانند مساجد، زیارتگاهها، کلیساها و حتی مراکز میراثی که طبق همه پروتکلهای جهانی از مصونیت ویژهای برخوردارند.»
او ادامه میدهد: «اگر به مستندات یونسکو مراجعه کنیم، دانشگاهها نیز بهعنوان مهمترین مراکز تولید و توزیع دانش، از مصونیتی کاملاً خاص بهرهمند هستند. با این حال، آنچه امروز در کشور ما رخ میدهد—هرچند نمونههایی از آن پیشتر در غزه مشاهده شده بود—نشاندهنده تبدیل همان مباحث نظری به عینیت عملی است یعنی جز قوم یا نژاد خود، هیچ گروهی را به رسمیت نمیشناسد و هرگونه عمل را علیه دیگران مباح میداند. بنابراین، آنچه در یک ماه اخیر رخ داده، تحقق عملی همان نگاه نظری است.»
ظریفیان میگوید: «با وجود همه تلخیها، از جمله شهادت بیش از صدوشصت نفر از دانشآموزان و آسیبهایی که به دانشگاهها وارد شده، این رخدادها یک دستاورد نیز داشته است، آن هم بیدارسازی وجدان جهانی. این حوادث نشان میدهد که با پدیدهای جهانی و خطرناک مواجه هستیم که هیچ حد و مرزی برای خود قائل نیست و حاضر است همه ارزشها و قواعد، حتی قواعد بینالمللی، را زیر پا بگذارد. از این منظر، اتفاقات اخیر به نوعی به یک آزمایشگاه برای شناخت واقعی صهیونیسم جهانی تبدیل شده است.»
معاون اسبق دانشجویی فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با طرح این پرسش که واکنشهای دانشگاهی چه باید باشد و چه انتظاری از جامعه دانشگاهی وجود دارد میگوید: «هرچند شاهد بودهایم که حتی در آمریکا، در صدها شهر، واکنشهایی نسبت به برخی تحولات جهانی شکل گرفته است، اما انتظار میرود جامعه دانشگاهی نقش فعالتری ایفا کند. در کشور ما نیز با وجود حدود ۸۰ هزار عضو هیئت علمی، که بسیاری از آنها ارتباطات علمی بینالمللی دارند و برخی در سطح جهانی شناختهشده هستند، این ظرفیت وجود دارد که واقعیتهای رخداده در دانشگاهها بهسرعت مستندسازی و منتقل شود. جهان امروز مملو از دانشگاهها و دانشمندان برجسته است که اگر از واقعیتها مطلع شوند، میتوانند موجی جهانی بهویژه در میان نخبگان ایجاد کنند. چنین موجی در قالب دیپلماسی علمی و دیپلماسی عمومی میتواند تأثیرگذار باشد و لازم است از این ظرفیت حداکثر استفاده صورت گیرد.»
همچنین درخصوص حمله به مراکز دانشگاهی، محمدحسین امید رئیس دانشگاه تهران در نامهای خطاب به خالد احمد، دبیرکل سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) نوشت: «با استفاده از اهرمهای فشار رژیمهای متجاوز آمریکا و اسراییل در حمله به مراکز علمی، آموزشی و فرهنگی را متوقف کند.»
جنگی خارج از قواعد با حمله به مراکز غیرنظامی؛ «طبق کنوانسیون ژنو حمله به اماکن خدماتی ممنوع است» / ظریفیان: اسرائیل هیچ مرزی را حرام نمیداند
پیگیر جبران خسارات هستیم
موسوی چلک، معاون سازمان بهزیستی کشور با اشاره به حمله به مراکز غیرنظامی در جنگ به خبرآنلاین میگوید: «انتظار میرود بر اساس منشور سازمان ملل، اینگونه حملات هم محکوم شده و هم جبران خسارات آنها پیگیری شود. در حال حاضر، ما در حال مستندسازی خسارات هستیم؛ چراکه برخی از مراکز توانبخشی و همچنین دو مرکز نگهداری کودکان مجبور به جابهجایی شدهاند. افزون بر این، شش نفر از افراد دارای معلولیت نیز در این حوادث جان خود را از دست دادهاند. واقعیت این است که اگر افراد دارای معلولیت حتی در خانههای خود نیز امنیت نداشته باشند، این یکی از تلخترین و نگرانکنندهترین وضعیتهای ممکن است.»
او ادامه میدهد: «ما مکاتبات لازم را نیز با وزارت امور خارجه انجام دادهایم تا این موضوع در قالب شکایت به نهادهای بینالمللی ارسال شود. استناد ما دقیقاً بر پایه همین معاهدات بینالمللی است که چنین اقداماتی را ممنوع میدانند، هرچند در عمل شاهد نقض آنها هستیم. همچنین برخی افراد تحت پوشش ما در مراکز دولتی و غیردولتی در اثر این حوادث آسیب دیدهاند یا شغل خود را از دست دادهاند. در این شرایط، انتظار میرود حمایتهای ویژه و فوری برای این گروهها در نظر گرفته شود و این حمایتها درگیر فرآیندهای طولانی و بروکراتیک نشود. پیگیریها در حال انجام است. بخشی از این اقدامات از طریق مدیریت منابع موجود صورت میگیرد، بخشی از محل مشارکتهای مردمی تأمین میشود و بخشی نیز از طریق حمایتهای نهادهای بینالمللی دنبال میشود. با این حال، برخی واحدها بهطور کامل تخریب شدهاند و نیازمند بازسازی از ابتدا هستند و برخی دیگر نیز به تعمیرات و تأمین امکانات نیاز دارند.»
منبع: خبرآنلاین
